علائم هپاتیت در کودکان: از نشانه‌های اولیه تا عوارض + نکات درمان

علائم هپاتیت در کودکان، زردی پوست و چشم، بی‌اشتهایی، خستگی مفرط، درد شکم و ادرار تیره است؛ اما  اغلب بسته به نوع ویروس و شدت عفونت می‌تواند کاملا پنهان یا خیلی شدید بروز پیدا کند. علت بروز هپاتیت نیز معمولا شامل تماس با ویروس از طریق مادر، آب یا غذای آلوده، تزریق خون یا وسایل پزشکی غیر بهداشتی باشد. عوارض ناشی از این بیماری در صورت عدم تشخیص و مدیریت به‌موقع، می‌تواند منجر به التهاب مزمن کبد، نارسایی کبد یا مشکلات رشد در کودک شود.

شناسایی به‌موقع علائم و اقدام مناسب برای درمان هپاتیت در کودکان نقش حیاتی در جلوگیری از پیشرفت بیماری و کاهش عوارض بلندمدت هپاتیت ایفا می‌کند. از اینرو در ادامه این مطلب از بلاگ مامانی‌نو به بررسی علل و علائم هپاتیت در کودکان و راهکار پیشگیری و درمان این بیماری می‌پردازیم.

بیماری هپاتیت در کودکان چیست؟

هپاتیت در کودکان به معنای التهاب کبد است که می‌تواند ناشی از ویروس‌ها، داروها یا اختلالات ایمنی باشد و شناخت علائم هپاتیت در کودکان برای تشخیص و درمان به‌موقع اهمیت حیاتی دارد.

در بدن هر انسان، کبد نقشی حیاتی در سم‌زدایی، تنظیم متابولیسم و ذخیره مواد مغذی دارد و هپاتیت در کودکان زمانی رخ می‌دهد که این عضو دچار التهاب شود.

اما این التهاب کبدی باتوجه به  عوامل ویروسی، دارویی یا متابولیک و روند پیشرفت، می‌تواند خیلی خفیف و یا خیلی سخت و شدید باشد. در همین رابطه، شناخت زودهنگام علائم هپاتیت در کودکان اهمیت زیادی دارد.

علائم هپاتیت در کودکان از اولین نشانه‌هایی است که والدین را نسبت به سلامت کبد فرزندشان حساس می‌کند. این بیماری ویروسی، چه از طریق تماس با مادر، آب و غذای آلوده یا وسایل پزشکی غیر بهداشتی منتقل شود، اگر به‌موقع شناسایی و تحت درمان هپاتیت در کودکان قرار نگیرد، ممکن است به عوارضی مانند التهاب مزمن کبد، نارسایی یا اختلال در رشد کودک منجر شود. شناخت راه‌های انتقال، پیگیری دقیق تشخیص با آزمایش‌ها و تصویربرداری و رعایت پیشگیری بهداشتی و واکسیناسیون، همگی ابزارهایی هستند که به والدین کمک می‌کنند تا کودکانشان از ابتلا به هپاتیت محافظت شوند و روند درمان سریع و مؤثر باشد.

بیماری هپاتیت در کودکان چیست؟

آیا کودکان هپاتیت می‌گیرند؟

برخلاف تصور عمومی، ابتلا به هپاتیت محدود به بزرگسالان نیست و کودکان نیز در معرض این بیماری قرار دارند. راه انتقال بسته به نوع هپاتیت متفاوت است: از انتقال مادر به نوزاد گرفته تا تماس با غذای آلوده یا فرآورده‌های خونی.

در این میان، انتخاب رویکرد مناسب برای درمان هپاتیت در کودکان به سن، نوع ویروس، شدت درگیری کبد و وضعیت ایمنی کودک وابسته است و گاهی تنها پایش پزشکی کافی بوده، اما در برخی موارد درمان دارویی ضرورت پیدا می‌کند.

هپاتیت در نوزادان و کودکان چقدر شایع است؟

شیوع هپاتیت در کودکان به عوامل جغرافیایی، سطح بهداشت عمومی و برنامه‌های واکسیناسیون بستگی دارد. در بسیاری از کشورها، واکسن‌ها میزان بروز برخی انواع هپاتیت را به‌طور چشمگیری کاهش داده‌اند، اما هنوز مواردی از ابتلا، مخصوصا نوع هپاتیت A (مربوط به بهداشت غذایی)، مشاهده می‌شود.

آیا هپاتیت در کودکان خطرناک است؟ اغلب با تشخیص زودهنگام علائم هپاتیت در کودکان، این بیماری کاملا قابل کنترل است.

علت هپاتیت در کودکان

علت هپاتیت در کودکان عمدتاً ویروس‌های هپاتیت، اختلالات خودایمنی، مصرف برخی داروها و اختلالات متابولیک ارثی است. از آنجاییکه شناسایی علائم هپاتیت در کودکان خیلی دشوار و مبهم است، بررسی و آگاهی بالا در این بیماری بسیار ضروری است.

منشأ بیماری هپاتیت در کودکان می‌تواند ویروسی، واکنش‌های خودایمنی، مصرف برخی داروها یا حتی اختلالات متابولیک ارثی باشد.

در کودکان خردسال، عفونت‌های ویروسی شایع‌ترین عامل محسوب می‌شوند و گاهی بدون علائم واضح آغاز می‌گردند. بررسی دقیق علت زمینه‌ای و توجه به علائم هپاتیت در کودکان در جلوگیری از پیشرفت بیماری نقش مهمی دارد.

علائم هپاتیت در کودکان

نشانه‌های بالینی بیماری هپاتیت در کودکان بسته به سن و نوع درگیری کبد متفاوت است و می‌تواند شامل بی‌حالی، کاهش اشتها، درد شکم، تهوع یا زردی پوست و چشم‌ها باشد.

برخی کودکان تنها علائم خفیف شبیه سرماخوردگی نشان می‌دهند، در حالی‌ که در موارد دیگر علائم واضح‌تر است. آگاهی از این نشانه‌ها در کنار شناخت انواع هپاتیت در کودکان به والدین و پزشکان کمک می‌کند تا تشخیص سریع‌تر داشته باشند.

انواع هپاتیت در کودکان

در سنین رشد، کبد به‌دلیل نقش محوری در سوخت‌وساز و ایمنی بدن حساس‌تر است و هرگونه التهاب می‌تواند با نشانه‌هایی ظریف آغاز شود. با شناخت انواع هپاتیت خیلی دقیق‌تر می‌توان علائم هپاتیت در کودکان را از یک عفونت گذرا، بیماری سرماخوردگی و یا دل‌درد ساده تشخیص داد.
انواع هپاتیت در کودکان

1. هپاتیت A در کودکان

از بارزترین علائم هپاتیت در کودکان بی‌اشتهایی، خستگی، تهوع، درد شکم و زردی است و در اغلب موارد در هپاتیت نوع A بدون آسیب پایدار و با مدیریت حمایتی و رعایت بهداشت فردی بهبود می‌یابد.

نوع هپاتیت آ یک نوع عفونت ویروسی حاد است که از راه گوارش منتقل می‌شود و در اغلب موارد بدون آسیب دائمی به کبد بهبود می‌یابد. مصرف آب یا خوراکی آلوده، تماس با پوشاک آلوده به ویروس، مخصوصا در مهدکودک‌ها و فضاهای جمعی پرتراکم و تماس نزدیک با افراد مبتلا، زمینه‌ساز هپاتیت آ در کودکان می‌تواند باشد.

  • علائم هپاتیت در کودکان: هپاتیت آ: بی‌اشتهایی، خستگی، تهوع، درد شکم و گاهی زردی پوست از مهم‌ترین علائم بالینی هپاتیت A در کودکان است.
  • علت: ویروس هپاتیت A عامل این بیماری است و پس از ورود به بدن، سلول‌های کبدی را به‌طور موقت درگیر می‌کند.
  • روش انتقال: شایع‌ترین مسیر انتقال و ایجاد علائم هپاتیت در کودکان تماس دهانی–مدفوعی است.
  • خطرات: در کودکان سالم معمولاً عارضه جدی ایجاد نمی‌کند، اما در موارد نادر می‌تواند موجب اختلال موقت عملکرد کبد شود.
  • تشخیص: برای تشخیص باید آزمایش خون و بررسی آنتی‌بادی‌های اختصاصی ویروس صورت گیرد.
  • درمان: معمولا درمان اختصاصی ضدویروسی برای هپاتیت آ وجود ندارد و بیشتر تمرکز بر استراحت، تغذیه مناسب و کنترل دقیق علائم هپاتیت در کودکان با یک متخصص است.
  • روش‌های جلوگیری: واکسیناسیون در سن یک‌سالگی، رعایت بهداشت فردی، مصرف آب سالم و کنترل بهداشت غذایی نقش کلیدی در پیشگیری هپاتیت کودکان دارند.
  • هپاتیت آ در کودکان قابل درمان است؟ در اغلب موارد، بیماری به‌صورت خودبه‌خود بهبود می‌یابد و با مدیریت صحیح و توجه به علائم هپاتیت در کودکان، احتمال بروز عوارض جدی مانند نارسایی حاد کبدی بسیار نادر خواهد بود.

1. هپاتیت A در کودکان

۲. هپاتیت B در کودکان

هپاتیت B در کودکان می‌تواند خاموش و بی‌علامت آغاز شود، اما در صورت مزمن‌شدن، علائم هپاتیت در کودکان مانند خستگی، کاهش رشد و اختلال عملکرد کبد بروز کرده و خطر سیروز و نارسایی کبد را افزایش می‌دهد.

در مقایسه با نوع A، هپاتیت B در کودکان می‌تواند سیر بالینی جدی‌تری داشته و در برخی موارد به‌ویژه در سنین پایین، به‌شکل مزمن تبدیل شود.

ابتلای زودهنگام، به‌خصوص هپاتیت در نوزادان، خطر درگیری طولانی‌مدت کبد را افزایش می‌دهد. اما بخش ترسناک اینجاست که گاهی علائم هپاتیت در کودکان پنهان است.

  • علائم هپاتیت ب در کودکان: هپاتیت B اغلب خفیف یا بی‌علامت است، اما در صورت مزمن‌شدن می‌تواند با خستگی، کاهش رشد و اختلال عملکرد کبد بروز یابد.
  • علت: عامل بیماری ویروس هپاتیت B (HBV) است که توانایی ایجاد عفونت حاد و مزمن کبدی را دارد.
  • روش انتقال: انتقال هپاتیت B در کودکان از طریق ورود خون آلوده به بدن کودک رخ می‌دهد و شایع‌ترین مسیر، انتقال از مادر آلوده به نوزاد است. در بسیاری از این موارد، علائم هپاتیت در کودکان دیر ظاهر می‌شود.
  • خطرات: اگر عفونت در بدو تولد آغاز شود، نوزادان و کودکان خردسال بیشترین خطر ابتلا به هپاتیت مزمن، سیروز کبدی و حتی نارسایی کبد را دارند.
  • تشخیص: برای تشخیص علائم هپاتیت ب در کودکان نیز باید آزمایش خون تخصصی برای شناسایی آنتی‌ژن‌ها و آنتی‌بادی‌های ویروس انجام شود.
  • درمان: در موارد هپاتیت مزمن، درمان از داروهای ضدویروسی و پایش منظم عملکرد کبد صورت می‌گیرد، اما در کل، درمان بر اساس وضعیت بالینی و شدت علائم هپاتیت در کودکان تعیین می‌شود.
  • روش‌های جلوگیری: غربالگری مادران باردار، تزریق واکسن هپاتیت در کودکان و رعایت اصول ایمنی در تماس با خون، مؤثرترین راه‌های پیشگیری هپاتیت B در کودکان به‌حساب می‌آید.

۲. هپاتیت B در کودکان

۳. هپاتیت C در کودکان

هپاتیت C در کودکان عمدتاً از راه خون یا انتقال مادرزادی رخ می‌دهد، غالباً بی‌علامت است و با دیر آشکار شدن علائم خطر پیشرفت به فیبروز و نارسایی کبدی دارد.

یکی دیگر از انواع التهاب کبدی در سنین پایین، هپاتیت C در کودکان است که عمدتاً از طریق خون‌آلوده یا انتقال مادر به نوزاد در هنگام تولد منتقل می‌شود.

این بیماری اغلب در ابتدا بدون علامت یا با نشانه‌های خفیف ظاهر می‌شود، اما با گذر زمان می‌تواند به شکل مزمن درگیری کبد و حتی نارسایی کبدی پیش رود. توجه به علائم هپاتیت در کودکان برای تشخیص زودهنگام و پیشگیری از عوارض طولانی‌مدت ضروری است.

  • علائم هپاتیت در کودکان: هپاتیت سی: در بیشتر مواد علائم هپاتیت C در کودکان خفیف و بسیار نامحسوس است.
  • علت: عامل بیماری ویروس هپاتیت C است که معمولاً مسیر خون یا انتقال از مادر را طی می‌کند.
  • روش انتقال: ورود خون آلوده به بدن کودک و انتقال عمودی از مادر آلوده به نوزاد در هنگام زایمان شایع‌ترین مسیرها هستند و در اغلب این موارد علائم هپاتیت در کودکان به تأخیر می‌افتد.
  • خطرات: بیشتر کودکان مبتلا به هپاتیت C در طول زمان دچار بیماری مزمن کبدی می‌شوند.
  • تشخیص: تنها روش این است که کودکان در معرض خطر با آزمایش‌های خونی منظم کنترل شوند.
  • درمان: داروی اختصاصی ضدویروسی برای هپاتیت C در کودکان وجود دارد، اما درمان و پایش دقیق علائم هپاتیت در کودکان برای مدیریت مزمن بیماری ضروری است.
  • روش‌های جلوگیری: علارغم تزریق واکسن هپاتیت در کودکان (نوع ب)، اما هیچ واکسن اختصاصی برای هپاتیت C وجود ندارد؛ پیشگیری شامل کنترل خون آلوده، رعایت ایمنی در مراکز درمانی و غربالگری نوزادان از مادران مبتلا است.

۳. هپاتیت C در کودکان

۴. هپاتیت D در کودکان

هپاتیت D در کودکان تنها در حضور ویروس هپاتیت B رخ می‌دهد و با شدت بیشتر التهاب کبد همراه است. بروز علائم هپاتیت در کودکان مانند خستگی، تهوع، کاهش اشتها و زردی خفیف می‌تواند نشانه همزمانی عفونت B و D باشد.

طبق طبقه‌بندی پزشکی، هپاتیت D در کودکان نوع نادری از التهاب کبد است که فقط با وجود ویروس هپاتیت B رخ می‌دهد. این نوع بیماری می‌تواند روند حاد و شدیدتری نسبت به هپاتیت B داشته باشد و خطر پیشرفت به بیماری مزمن کبدی را افزایش دهد.

توجه دقیق به علائم هپاتیت در کودک برای شناسایی همزمان عفونت B و D اهمیت بالایی دارد.

  • علائم هپاتیت در کودکان: هپاتیت دی: شایع‌ترین نشانه‌های هپاتیت D کودکان شامل خستگی، تهوع، کاهش اشتها و زردی خفیف پوست و چشم‌ها هستند.
  • علت: ابتلا به هپاتیت D با حضور HBV صورت گرفته و در کودکان با شدت گرفتن هپاتیت B رخ می‌دهد.
  • روش انتقال: مسیر انتقال هپاتیت D با نوع هپاتیت B هم‌پوشانی دارد یعنی همان خون آلوده یا مادر آلوده، بنابراین علائم هپاتیت در کودکان نیز تقریبا یکسان خواهند بود.
  • خطرات: شدت علائم هپاتیت D نسبت به هپاتیت B شدیدتر است و احتمال ابتلا به بیماری مزمن کبدی و نارسایی کبد را افزایش می‌دهد.
  • تشخیص: برای تشخیص هپاتیت D نیز باید آزمایش‌های خونی تخصصی و بررسی وجود هر دو ویروس (B و D) در کودکان مشکوک انجام شود.
  • درمان: تجویز داروهای ضد ویروسی هپاتیت B همراه با کنترل همه‌جانبه‌ی بیماری شکل می‌گیرد.
  • روش‌های جلوگیری: پیشگیری با واکسیناسیون علیه هپاتیت B و رعایت ایمنی در مواجهه با خون و فرآورده‌های خونی انجام می‌شود.

۴. هپاتیت D در کودکان

۵. هپاتیت E در کودکان

هپاتیت E در کودکان یک عفونت ویروسی حاد و خودمحدودشونده است که از طریق آب یا غذای آلوده منتقل شده و با بروز علائم هپاتیت در کودکان مانند خستگی، تهوع، کاهش اشتها و زردی خفیف، در اغلب موارد بدون آسیب پایدار بهبود یافته است. اما در کودکان با ایمنی ضعیف، می‌تواند عوارض جدی کبدی داشته باشد.

بیماری هپاتیت E در کودکان معمولاً یک بیماری حاد و خودمحدودشونده است که از طریق آب یا غذای آلوده منتقل شده و در بیشتر موارد بهبود کامل پیدا می‌کند.

با وجود اینکه سیر بیماری معمولاً خفیف است، توجه به علائم هپاتیت برای پیشگیری از بروز عوارض در کودکان با ایمنی ضعیف اهمیت دارد.

  • علائم هپاتیت در کودکان: هپاتیت ای: شایع‌ترین نشانه‌ها شامل خستگی، تهوع، کاهش اشتها و زردی خفیف پوست و چشم‌ها است.
  • علت: عامل بیماری ویروس هپاتیت E است که اغلب از طریق آب و غذای آلوده منتقل می‌شود.
  • روش انتقال: انتقال اصلی از طریق مسیر دهانی–مدفوعی است؛ علائم در کودکان معمولاً چند هفته پس از ابتلا ظاهر می‌شود.
  • خطرات: در کودکان سالم عارضه شدید نادر است، اما در کودکان با ضعف سیستم ایمنی یا بیماری زمینه‌ای کبد، خطر پیشرفت حاد وجود دارد.
  • تشخیص: برای تشخیص هپاتیت E در کودکان نیز، آزمایش‌های خونی تخصصی و شناسایی آنتی‌بادی‌های اختصاصی توصیه می‌شود.
  • درمان: در اغلب موارد، درمان حمایتی و مراقبت از وضعیت عمومی کودک کافی است و پایش علائم هپاتیت در کودکان برای پیشگیری از عوارض ضروری است.
  • روش‌های جلوگیری: مصرف آب سالم، رعایت بهداشت غذایی و کنترل محیط‌های آلوده، مؤثرترین راه‌های پیشگیری هپاتیت E محسوب می‌شوند.
نوع هپاتیتعامل بیماریروش انتقالویژگی‌ها در کودکانواکسن/پیشگیری
هپاتیت Aویروس HAVتماس مدفوعی–دهانی، آب و غذای آلودهشایع‌ترین نوع در کودکان، معمولاً خودمحدودشوندهواکسن دارد، بهداشت غذایی مهم
هپاتیت Bویروس HBVانتقال از مادر به نوزاد هنگام زایمان، خون آلوده، سرنگ مشترکامکان مزمن شدن وجود دارد اما این نوع هپاتیت واکسن دارد.واکسن دارد، پایش منظم بیماری
هپاتیت Cویروس HCVخون آلوده، انتقال از مادر هنگام زایماناغلب بدون علامت اولیه، خطر مزمن شدن بالاواکسن ندارد، بررسی منظم در معرض خطر
هپاتیت Dویروس HDV (فقط همراه با HBV)مانند هپاتیت B، خون آلودهفقط در حضور HBV رخ می‌دهد، خطر نارسایی کبدیپیشگیری از HBV مؤثر است
هپاتیت Eویروس HEVآب آلوده، تماس مدفوعی-دهانیدر کودکان خفیف است، در دوران بارداری می‌تواند خطرناک باشد.رعایت بهداشت و درمان حمایتی

۵. هپاتیت E در کودکان

روش‌های انتقال هپاتیت در کودکان

ابتلای کودک به هپاتیت معمولاً نتیجه تماس مستقیم یا غیرمستقیم با عامل عفونی است و مسیر انتقال بسته به نوع ویروس متفاوت است. از مهم‌ترین روش های انتقال هپاتیت در کودکان:

  • انتقال از مادر آلوده به نوزاد
  • تماس با مدفوع یا آب آلوده
  • مصرف غذای آلوده
  • تزریق خون و فرآورده‌های خونی

نکته بالینی مهم این است که در بسیاری از موارد، علائم هپاتیت در کودکان زمانی ظاهر می‌شود که عفونت از قبل اتفاق افتاده و حتی به دیگران منتقل شده است. به همین دلیل شناسایی مسیر انتقال نقش کلیدی در پیشگیری و کنترل بیماری دارد.
روش‌های انتقال هپاتیت در کودکان

نحوه تشخیص هپاتیت در بچه ها

نحوه تشخیص هپاتیت در کودکان بر پایه آزمایش خون، تصویربرداری و در موارد خاص نمونه‌برداری کبد است تا علائم حتی در صورت خفیف یا نامحسوس به‌طور دقیق شناسایی و مسیر درمان تعیین شود.

علائم هپاتیت در کودکان می‌تواند بسیار متغیر یا حتی نامحسوس باشد. به همین دلیل، ترکیبی از بررسی‌های آزمایشگاهی و تصویربرداری برای ارزیابی دقیق عملکرد کبد و تعیین نوع هپاتیت در کودکان مشکوک به بیماری توصیه می‌شود:

1. آزمایش خون

اولین و مهم‌ترین ابزار تشخیصی هپاتیت بررسی آنزیم‌های کبدی، آنتی‌ژن‌ها و آنتی‌بادی‌ها برای وجود عفونت و نوع ویروس است؛ به‌ویژه زمانی که علائم هپاتیت در کودکان مبهم یا خفیف باشد.

2. سی تی اسکن

در موارد خاص برای بررسی ساختار کبد و عوارض احتمالی انجام سی تی اسکن درخواست می‌گردد تا تصمیم‌گیری درباره درمان هپاتیت در کودکان با ارزیابی دقیق‌تر شکل‌گیرد.

3. سونوگرافی

یک روش ایمن و غیرتهاجمی برای بررسی اندازه، بافت و نشانه‌های التهاب یا انسداد کبد سونوگرافی است که در تشخیص افتراقی انواع هپاتیت در کودکان کاربرد بالایی دارد.

4. ام آر آی

برای بررسی جزئی‌تر بافت کبد و مسیرهای صفراوی، به‌خصوص زمانی که علائم هپاتیت در کودکان با یافته‌های اولیه همخوانی ندارد، ام آر آی راهکار مناسبی است.

5. بیوپسی یا نمونه برداری از کبد

در موارد مزمن یا مشکوک به آسیب پیش‌رونده کبدی طبق توصیه‌ی پزشک، نمونه‌برداری کبد انجام می‌شود. این روش، نقش تعیین‌کننده‌ای در انتخاب مسیر درمان هپاتیت در کودکان و ارزیابی شدت التهاب یا فیبروز دارد.
5. بیوپسی یا نمونه برداری از کبد

نحوه درمان هپاتیت در کودکان

برخورد درمانی با این بیماری در سنین پایین به نوع ویروس، شدت درگیری کبد و بروز یا عدم بروز علائم هپاتیت در کودکان بستگی دارد.

در بسیاری از موارد، هپاتیت‌های ویروسی حاد با مراقبت حمایتی، استراحت، تغذیه مناسب و پایش آزمایشگاهی کنترل می‌شوند.

اما در موارد مزمن، به‌ویژه درمان هپاتیت ب در کودکان، ممکن است از داروهای ضدویروسی برای مهار تکثیر ویروس و جلوگیری از آسیب پیشرونده کبد استفاده شود.

کدام کودکان بیشتر در معرض هپاتیت هستند؟

کودکانی با ضعف ایمنی، سابقه تزریق خون، زندگی در محیط‌های غیربهداشتی یا مادر مبتلا بیشترین خطر ابتلا دارند و در این گروه‌ها علائم هپاتیت با احتمال بالاتر و شدت بیشتری بروز می‌کند.

برخی گروه‌های سنی به دلیل شرایط محیطی یا پزشکی، بیشتر مستعد ابتلا هستند. از طرفی دیگر، ضعف سیستم ایمنی، احتمال بروز علائم هپاتیت در کودکان و عوارض آن‌را افزایش می‌دهند. کودکانی که مادر مبتلا دارند، از جمله گروه‌های حساس در معرض هپاتیت:

  • زندگی در محیط‌های غیربهداشتی
  • سابقه تزریق خون یا بیماری‌های نقص ایمنی
  • حضور مداوم در مراکز جمعی مانند مهدکودک‌ها
  • مصرف غذای تهیه شده با دست‌های آلوده
  • ابتلا به اختلالات انعقادی مانند هموفیلی
  • نارسایی کلیه و انجام دیالیز
  • استفاده از سوزن آلوده (مواد مخدر)
  • نوشیدن آب آلوده به مدفوع
  • رابطه جنسی محافظت‌نشده در نوجوانان

کدام کودکان بیشتر در معرض هپاتیت هستند؟

عوارض احتمالی هپاتیت در کودک

در صورت تشخیص دیرهنگام یا عدم کنترل مناسب، بروز علائم هپاتیت در کودکان می‌تواند با پیامدهای جدی همراه شود. از جمله عوارض احتمالی شامل:

  • التهاب مزمن کبد
  • اختلال در رشد جسمی
  • خستگی مداوم
  • اختلالات انعقادی
  • فیبروز یا سیروز کبدی


عوارض احتمالی هپاتیت در کودک

پیشگیری از هپاتیت در کودکان

پیشگیری از هپاتیت در کودکان با رعایت بهداشت فردی، ایمنی آب و غذا، غربالگری مادران و واکسیناسیون به‌موقع، نقش اساسی در کاهش بروز این بیماری دارد.

کنترل بهداشت فردی، ایمنی آب و غذا و آموزش خانواده نقش کلیدی در کاهش بروز علائم هپاتیت در کودکان دارد.

از اقدامات مؤثر برای پیشگیری از هپاتیت در کودکان:

  • شست‌وشوی صحیح دست‌ها
  • استفاده از وسایل شخصی
  • غربالگری مادران باردار
  • انجام واکسیناسیون به‌موقع

واکسن هپاتیت برای کودکان

ایمن‌سازی فعال یکی از مؤثرترین راهکارها در درمان هپاتیت در کودکان به‌صورت پیشگیرانه است و نقش مهمی در کاهش بروز علائم هپاتیت در کودکان دارد.

به‌عنوان نمونه، واکسن هپاتیت B از بدو تولد طبق برنامه کشوری تزریق می‌شود و با ایجاد ایمنی پایدار، خطر ابتلا، انتقال و عوارض کبدی در سال‌های بعد زندگی کودک را به‌طور چشمگیری کاهش می‌دهد.
پیشگیری از هپاتیت در کودکان

برای هپاتیت کودکان چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

مراجعه زودهنگام به پزشک، به‌ویژه در صورت تداوم علائم هپاتیت در کودکان، امکان تشخیص سریع، پیشگیری از آسیب کبدی و انتخاب مسیر درمانی مناسب را فراهم ساخته و از مزمن‌شدن بیماری جلوگیری می‌کند. اما نشانه‌های مهم برای مراجعه به پزشک:

  • زردی پوست و چشم
  • بی‌اشتهایی 
  • ادرار تیره 
  • خستگی غیرمعمول

هپاتیت نوزادی چیست؟

هپاتیت نوزادی به التهاب کبد در ماه‌های ابتدایی زندگی گفته می‌شود که با زردی طولانی، افزایش آنزیم‌های کبدی و اختلال رشد بروز کرده و توجه به علائم برای تشخیص زودهنگام و پیشگیری از آسیب پایدار کبد حیاتی است.

به التهاب کبد در ماه‌های ابتدایی زندگی هپاتیت نوزادی گفته می‌شود که می‌تواند منشأ ویروسی، متابولیک یا مادرزادی داشته باشد.

در دوران نوزادی، علائم هپاتیت در کودکان اغلب به‌صورت زردی طولانی، افزایش آنزیم‌های کبدی و اختلال در رشد بروز می‌کند. تشخیص به‌موقع در این سن، نقش تعیین‌کننده‌ای در سلامت کبد نوزاد دارد.

هپاتیت مادرزادی

درصورتی‌که نوزاد در دوران جنینی یا هنگام تولد به عامل آسیب‌رسان کبدی آلوده باشد، می‌گویند که دچار هپاتیت مادرزادی است.

این وضعیت معمولاً از طریق انتقال ویروس از مادر رخ داده و می‌تواند با بروز زودهنگام علائم هپاتیت در کودکان همراه باشد. پایش دقیق نوزادان پرخطر، به‌ویژه فرزندان مادران مبتلا، برای جلوگیری از عوارض بلندمدت ضروری است.
هپاتیت نوزادی چیست؟

درمان هپاتیت در نوزادان

رویکرد درمان هپاتیت در نوزاد بر اساس علت زمینه‌ای بیماری تنظیم می‌شود و هدف اصلی، کنترل التهاب و پیشگیری از آسیب پایدار کبد است.

شناسایی سریع علائم هپاتیت در کودکان امکان مداخله زودهنگام، اصلاح تغذیه، درمان دارویی هدفمند و پیگیری تخصصی را فراهم می‌کند. در بسیاری از موارد، درمان حمایتی نقش کلیدی در بهبود عملکرد کبد نوزاد ایفا می‌کند.

سوالات متداول در خصوص علائم هپاتیت در کودکان

در این بخش از وبلاگ مامانی نو به سوالات پرتکرار در رابطه با علایم هپاتیت در کودکان پاسخ می‌دهیم:

منظور از هپاتیت در کودکان چیست؟

به بیماری التهاب کبد در کودکان، که اغلب به‌دلیل عفونت‌های ویروسی ایجاد شده هپاتیت گفته می‌شود.

آیا هپاتیت در کودکان خطرناک است؟

در صورت تشخیص دیرهنگام، هپاتیت می‌تواند خطرناک باشد؛ اما با شناسایی زودهنگام و درمان مناسب، اغلب قابل‌کنترل است.

علائم هپاتیت در کودکان چیست؟

زردی پوست و چشم، بی‌حالی، تهوع، بی‌اشتهایی، درد شکم و ادرار تیره از شایع‌ترین علائم بالینی هپاتیت در کودکان است.

علت هپاتیت کودکان چیست؟

هپاتیت در کودکان معمولاً از طریق تماس با آب یا غذای آلوده، انتقال ویروس از مادر به نوزاد، تزریق خون یا فرآورده‌های خونی آلوده، استفاده از وسایل آلوده مانند سرنگ مشترک و در سنین بالاتر از طریق تماس‌های جنسی محافظت‌نشده منتقل می‌شود.

آیا هپاتیت در کودکان قابل درمان است؟

بله، بسیاری از انواع هپاتیت در کودکان با درمان حمایتی یا دارویی مناسب قابل‌کنترل و در برخی موارد کاملاً قابل‌درمان است.

آیا هپاتیت نوع آ در کودکان قابل‌درمان است؟

هپاتیت A معمولاً خودمحدودشونده است و با مراقبت صحیح، بدون ایجاد عارضه پایدار بهبود می‌یابد.

آیا واکسن هپاتیت ب برای بچه ها ضروری است؟

بله، واکسیناسیون هپاتیت B یکی از مؤثرترین راه‌های پیشگیری از ابتلا و عوارض مزمن کبدی در کودکان است.

چطور از انتقال هپاتیت E به کودکان می‌توان جلوگیری کرد؟

رعایت بهداشت آب و غذا، شست‌وشوی دست‌ها و مصرف آب سالم نقش مهمی در پیشگیری دارد. همینطور، توجه به علائم هپاتیت در کودکان باعث تشخیص زودهنگام و قطع زنجیره انتقال می‌شود.
سوالات متداول در خصوص علائم هپاتیت در کودکان

 

منبع: stanfordchildrens

مقالات مرتبط

نظرات