عوارض سرخود دارو دادن به کودک: 11 خطر جدی خوددرمانی کودکان!

عوارض سرخود دارو دادن به کودک مثل مسمومیت دارویی، تداخل داروها، بروز واکنش‌های حساسیتی، مقاومت دارویی، پنهان شدن علائم بیماری‌های جدی و حتی آسیب به کبد و کلیه کودک می‌توانند سلامتی کودک را به خطر بیندازند. از مهم‌ترین عواقب درمان خودسرانه کودکان می‌توان به مصرف دوز نادرست، استفاده از داروی نامناسب برای سن و وزن کودک و وابستگی زودهنگام به دارو اشاره کرد. در این میان، پیامدهای دارو دادن بدون تجویز پزشک به کودک می‌تواند سلامت روان، سیستم ایمنی و روند طبیعی بهبودی کودک را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

حتی اگر دارو را بدون نسخه تهیه می‌کنید، باید با آگاهی از دوز، مدت مصرف، شرایط سنی کودک و احتمال حساسیت دارویی آن را به فرزندتان بدهید. مشورت با پزشک یا داروساز، پرهیز از خوددرمانی و حداقل مداخله دارویی از مهم‌ترین اصول برای جلوگیری از خطر مسمومیت دارویی در کودکان است.

در مطلب تازۀ وبلاگ مامانی نو، زیر نظر خانم کوثر یاوری، روانشناس کودک، به عواقب درمان خودسرانه کودکان یا همان عوارض سرخود دارو دادن به کودک پرداخته‌ایم. با ما همراه باشید!

چرا والدین باید از خوددرمانی کودکان اجتناب کنند؟

مصرف دوز اشتباه دارو، بروز مسمومیت یا واکنش آلرژیک، بی‌اثر شدن درمان، ایجاد مقاومت باکتریایی، وابستگی دارویی و تداخل داروها از عوارض سرخود دارو دادن به کودک است.

خوددرمانی کودکان اغلب از نگرانی والدین و تمایل آن‌ها به کاهش سریع علائم بیماری فرزندشان ناشی می‌شود. خیلی از والدین تصور می‌کنند داروهایی که قبلاً برای کودک یا سایر اعضای خانواده مؤثر بوده‌اند، دوباره نیز قابل استفاده هستند. اما بدن کودک به‌دلیل تفاوت‌های فیزیولوژیکی، واکنش متفاوتی به داروها نشان می‌دهد.

کبد و کلیه کودک هنوز تکامل نیافته‌اند و توانایی متابولیسم و دفع داروها محدودتر است؛ بنابراین عوارض سرخود دارو دادن به کودک ممکن است شدیدتر از مصرف خودسرانه دارو در بزرگسالان باشد.
از سوی دیگر، علائمی مانند تب، سرفه یا اسهال می‌توانند نشانه بیماری‌های کاملاً متفاوت باشند. تشخیص اشتباه بیماری و تجویز داروی خودسرانه به کودکان ممکن است وضعیت کودک را وخیم‌تر کند.

پزشک با در نظر گرفتن سن، وزن، سابقه بیماری، شرایط فعلی و حتی داروهای مصرفی قبلی کودک، بهترین گزینه درمانی را انتخاب می‌کند؛ موضوعی که در خوددرمانی کودکان نادیده گرفته می‌شود.

عوارض سرخود دارو دادن به کودک

در ادامه با پیامدهای دارو دادن بدون تجویز پزشک به کودک آشنا می‌شویم؛ یادتان باشد که با مراجعه به پزشک، استراحت دادن به کودک و مصرف غذاهای مناسب می‌توان از این عوارض جلوگیری کرد.

1. عوارض سرخود دارو دادن به کودک و تاثیرش بر سیستم ایمنی کودکان

خطرات مصرف خودسرانه دارو برای کودکان عبارتند از تضعیف سیستم ایمنی، مشکل تنفسی، مسمومیت دارویی مثل تهوع و اسهال، مقاومت نسبت به داروها یا وابستگی روانی به دارو.

یکی از مهم‌ترین عوارض سرخود دارو دادن به کودک، تضعیف سیستم ایمنی و وابستگی به دارو برای هر ناخوشی جزئی است. مصرف بی‌رویه داروها، به‌ویژه آنتی‌بیوتیک‌ها، می‌تواند تعادل طبیعی سیستم دفاعی بدن کودک را بر هم بزند. در نتیجه، بدن کودک به‌جای مقابله طبیعی با عوامل بیماری‌زا، به دارو وابسته می‌شود.

2. مسمومیت حاد و مزمن

خطر مسمومیت دارویی در کودکان یکی از جدی‌ترین پیامدهای مصرف خودسرانه دارو است. دوز اشتباه، مصرف همزمان چند دارو یا استفاده طولانی‌مدت از یک دارو می‌تواند باعث مسمومیت حاد یا مزمن شود.

مسمومیت دارویی ممکن است با علائمی مانند تهوع، استفراغ، خواب‌آلودگی شدید، آسیب کبدی یا کلیوی، تشنج یا حتی کاهش سطح هوشیاری همراه باشد و نیاز به اقدام فوری پزشکی دارد.

3. آسیب به سیستم تنفسی از عوارض سرخود دارو دادن به کودک

برخی داروها، به‌ویژه شربت‌های ضدسرفه و داروهای سرماخوردگی، ممکن بچه‌ها را دچار مشکل تنفسی کنند. این موضوع به‌خصوص در نوزادان و کودکان زیر 2 سال، بسیار خطرناک است و از مهم‌ترین خطرات مصرف خودسرانه دارو در کودکان محسوب می‌شود.

4. مقاومت دارویی با تجویز داروی خودسرانه به کودکان

یکی از عوارض سرخود دارو دادن به کودک که خیلی هم مهم است، مقاومت دارویی است. خوددرمانی کودکان با آنتی‌بیوتیک‌ها از علل اصلی مقاومت دارویی است.

وقتی آنتی‌بیوتیک بدون ضرورت یا با دوز نادرست مصرف شود، باکتری‌ها نسبت به آن مقاوم می‌شوند و درمان عفونت‌های بعدی دشوارتر خواهد شد.

5. بی‌اثری در درمان از عوارض سرخود دارو دادن به کودک

استفاده خودسرانه از آنتی‌بیوتیک‌ها باعث مقاومت دارویی و کاهش اثربخشی درمان‌های آینده می‌شود. این موضوع یکی از جدی‌ترین پیامدهای خوددرمانی در کودکان است.

خیلی اوقات، دارویی که به‌صورت خودسرانه به کودک داده می‌شود، اصلاً مناسب بیماری او نیست. به‌این‌ترتیب، نه‌تنها بهبودی حاصل نمی‌شود، بلکه زمان طلایی درمان نیز از دست می‌رود و بیماری پیشرفت می‌کند. علاوه‌براین، بسیاری از بیماری‌های خفیف یا ویروسی اصلاً نیازی به درمان دارویی ندارند.

6. عوارض جانبی و واکنش‌های حساسیتی

واکنش‌های حساسیتی مانند کهیر، خارش، تنگی نفس، مشکل گوارشی یا تورم صورت می‌توانند از پیامدهای دارو دادن بدون تجویز پزشک به کودک باشند.

7. پیامدهای روانی از خطرات مصرف خودسرانه دارو برای کودکان

یکی از عوارض سرخود دارو دادن به کودک پیامدهای روانی آن است که اغلب نادیده می‌ماند. مصرف مکرر دارو ممکن است باعث ترس در کودکان، اضطراب یا وابستگی ذهنی کودک به دارو شود. کودک ممکن است تصور کند برای هر ناراحتی کوچکی نیاز به دارو دارد که این مسئله در آینده نیز بر رفتار او تأثیر می‌گذارد.

8. تداخل دارویی از مهمترین عوارض سرخود دارو دادن به کودک

مصرف همزمان چند دارو بدون آگاهی از تداخلات آن‌ها می‌تواند عوارض دارویی را تشدید کند یا اثر درمانی داروها را کاهش دهد. این موضوع یکی از خطرات جدی مصرف نادرست دارو در کودکان است.

9. پنهان شدن علائم بیماری اصلی

داروهای تب‌بر یا مسکن ممکن است علائم بیماری‌های جدی را مخفی کنند. این موضوع باعث تأخیر در تشخیص و درمان صحیح شده و یکی از پیامدهای دارو دادن بدون تجویز پزشک به کودک محسوب می‌شود.

10. آلرژی و حساسیت دارویی از عوارض سرخود دارو دادن به کودک

کودکانی که سابقه آلرژی دارند، در صورت مصرف خودسرانه دارو بیشتر در معرض واکنش‌های شدید قرار می‌گیرند. بدون مشورت پزشک، تشخیص این موارد بسیار دشوار است.

11. وابستگی یا عادت به دارو

مصرف مداوم برخی داروها می‌تواند باعث ایجاد عادت یا وابستگی شود و کودک را از نظر جسمی یا روانی به دارو وابسته کند. این یکی از مهم‌ترین عوارض سرخود دارو دادن به کودک است.

خطرات و عوارض داروی اشتباه برای کودکان

تجویز داروی خودسرانه برای کودکان ممکن است علائم بیماری را به‌طور موقت کاهش دهد اما علت اصلی را پنهان کند. این مسئله می‌تواند تشخیص به‌موقع بیماری‌های جدی را به تأخیر بیندازد.

پدر و مادر باید از خطرات مصرف خودسرانه دارو برای کودکان کاملاً آگاه باشند. مصرف نادرست دارو در کودکان مشکلات متعددی ایجاد می‌کند که ممکن است بهبودی بیماری را به تعویق انداخته یا حتی سلامتی او را  تهدید کند.

تجویز داروی اشتباه نه‌تنها بیماری اصلی را درمان می‌کند بلکه حتی ممکن است سبب تشدید علائم بیماری شود. خیلی از داروها عوارض جانبی‌ای دارند که ممکن است تمایز دادنشان از علائم واقعی بیماری دشوار باشد. این وضعیت تشخیص و درمان بیماری را برای پزشک هم مشکل می‌کند.

موارد زیر هم از عوارض سرخود دارو دادن به کودک هستند:

• واکنش‌های آلرژیک
• مشکلات تنفسی
• ناراحتی گوارشی
• عوارض حاد (که نیاز به رسیدگی اورژانسی دارند)
  

خطرات و عوارض دوز نادرست دارو برای کودکان

دوز دارو در کودکان باید دقیقاً بر اساس سن و وزن تعیین شود. استفاده از دوز نادرست (بیش‌ازحد یا خیلی کم) می‌تواند منجر به خطر مسمومیت دارویی در کودکان یا بی‌اثری درمان گردد.

یکی از عواقب درمان خودسرانه کودکان اشتباه در دوز دارو است. فراموش نکنید که دوز مجاز دارو برای بچه‌ها براساس وزن، سن و شرایط جسمی تعیین می‌شود.

مصرف بیش‌ازحد دارو با خطر مسمومیت دارویی در کودکان همراه است. از طرف دیگر، اگر دوز دارو کمتر از حد نیاز باشد، ممکن است بیماری کودک درمان نشود یا حتی شدیدتر شود. به همین دلیل است که باید از تجویز داروی خودسرانه به کودکان پرهیز کنید و دستور مصرف دارو را از پزشک بپرسید.

اشتباهات رایج والدین در دارو دادن به کودکان

والدین گاهی براساس شنیده‌ها و توصیه‌های اطرافیان، یا باورهای اشتباهی که در جامعه وجود دارد، اقدام به تجویز داروی خودسرانه به کودکان می‌کنند. اما این اقدام می‌تواند خطرات زیادی برای کودک داشته باشد. در ادامه به این اشتباهات رایج می‌پردازیم:

خوددرمانی در سرماخوردگی، سرفه و تب

داروهای غیرتجویزی هم ممکن است عوارض جانبی و تداخل دارویی ایجاد کنند. مصرف این داروها باید با مشورت پزشک یا داروساز و متناسب با شرایط کودک انجام شود.

پدر و مادرها به محض اینکه علائم سرماخوردگی را فرزندشان می‌بینند، سراغ داروهای بدون نسخه سرفه و سرماخوردگی می‌روند. اما براساس تحقیقات این دارو تأثیری چندانی ندارند و حتی در صورت مصرف بیش‌ازحد یا نادرست ممکن است پیامدهای جدی داشته باشند.

برای جلوگیری از عوارض سرخود دارو دادن به کودک پیش از مصرف این داروها، خصوصاً برای کودکان زیر 6 سال، حتماً با پزشک مشورت کنید.

مصرف آنتی‌بیوتیک به طور خودسرانه

خیلی از والدین به‌محض اینکه فرزندشان دچار تب، سرماخوردگی، سرفه و آنفلونزای ویروسی می‌شوند رو به خوددرمانی با آنتی‌بیوتیک می‌اورند. غافل از اینکه استفاده خودسرانه از آنتی‌بیوتیک‌ها یکی از بزرگ‌ترین دلایل مقاومت باکتریایی است. آنتی‌بیوتیک‌ها فقط برای عفونت‌های باکتریایی مؤثرند و برای سرماخوردگی ویروسی کارایی ندارند.

عوارض مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک در کودکان

ایجاد مقاومت به آنتی‌بیوتیک، تضعیف سیستم ایمنی و گوارش، بروز عفونت‌های مکرر و بی‌اثر شدن داروهای آنتی بیوتیک از عوارض سرخود دارو دادن به کودک هستند.

استفاده از داروهای گیاهی یا مکمل‌ها بدون نظارت

برخلاف تصور رایج، داروهای گیاهی و مکمل‌ها هم می‌توانند عوارض جانبی و تداخل دارویی ایجاد کنند. مصرف خودسرانه این مواد در کودکان ممکن است باعث حساسیت، مسمومیت یا اختلال در جذب داروهای تجویزی شود.

ذخیره نامناسب دارو و مصرف تصادفی

نگهداری داروها در دسترس کودکان خطر مصرف تصادفی و مسمومیت دارویی را افزایش می‌دهد. بسیاری از موارد مسمومیت در کودکان به‌دلیل کنجکاوی و دسترسی آسان به داروها رخ می‌دهد که با نگهداری ایمن قابل پیشگیری است.

نکات مهم در دارو دادن به کودکان

حالا که با عوارض سرخود دارو دادن به کودک آشنا شدید، خوب است نکات زیر را هم به خاطر بسپرید:

وقتی قرار است به کودک دارویی بدهید از این موارد اطلاع داشته باشید

برای جلوگیری از خطرات مصرف خودسرانه دارو در کودکان، باید پیش از دادن دارو به فرزندتان از نکات زیر به خوبی آگاه باشید:

• نام دارو و مورد مصرف آن
• دوز دارو، زمان و مدت مصرف آن
• نخوۀ مصرف دارو: آیا باید دارو را همراه غذا به کودک بدهید یا با معده خالی؟ دارو باید با آب مصرف شود یا خیر؟ اگر یک نوبت مصرف دارو را فراموش کردید، چه کنید؟
• عوارض جانبی یا حساسیت دارویی احتمالی
• تداخل دارو با داروهای دیگر

دوز مصرفی داروهای تجویزی و غیرتجویزی

یکی از مهم‌ترین عوارض سرخود دارو دادن به کودک، مصرف دوز نامناسب داروها است. مقدار مصرف داروهای تجویزی و غیرتجویزی با توجه به سن، وزن و حال جسمی کودک تعیین می‌شود.

مصرف بیش‌ازحد مضر است و مصرف کمتر از نیاز بی‌تاثیر است. جدا از این، خطر تداخل دارویی را هم باید در نظر داشته باشید. بنابراین هیچ‌وقت بدون صلاحدید پزشک به فرزندتان دارو ندهید.

مدت زمان مصرف دارو

مصرف دارو را تا زمان تعیین‌شده از سوی پزشک ادامه دهید و دوره مصرف دارو را کامل کنید. این یعنی حتی اگر حال کودکتان بهتر شده، نباید مصرف داروها، مخصوصاً آنتی‌بیوتیک‌ها، را قطع کنید.

آلرژی کودک عوارض سرخود دارو دادن به کودک

یکی از عواقب درمان خودسرانه کودکان بروز حساسیت دارویی است. هنگام مراجعه به پزشک، حتماً پزشک را در جریان آلرژی کودک یا داروهایی که مصرف می‌کند قرار دهید.

مصرف داروهای غیرتجویزی برای کودک

اینکه دارویی بدون نسخه پزشک در داروخانه عرضه می‌شود، به معنی بی‌ضرر بودن آن نیست. مصرف نادرست دارو در کودکان ممکن است سبب عوارض جانبی از جمله تداخل دارویی یا مقاومت به درمان شود. یادتان باشد که داروهای غیرتجویزی هم درست مثل داروهای تجویزی باید تحت نظر پزشک مصرف شوند.

داروهای بدون نیاز به نسخه لزوما ایمن نیستند

داروهای OTC یا بدون نسخه لزوماً بی‌ضرر نیستند. این داروها هم عوارض جانبی دارند. برای پیشگیری از عوارض سرخود دارو دادن به کودک این داروها نیز حتماً باید براساس شرایط کودک، با دوز کافی و با صلاحدید پزشک مصرف شوند.

همه‌ی تب‌ها جدی و پرخطر نیستند

در بسیاری از موارد تب واکنش طبیعی بدن برای مبارزه با عفونت است و با کمپرس سرد و نوشیدن مایعات فراوان رفع می‌شود. بنابراین، اگر تب کودک خفیف است و کودک علائم نگران‌کننده دیگری ندارد، لزوماً نیازی به درمان و مصرف استامینوفن و ایبوبروفن نیست. در صورت بالاتر رفتن تب یا مشاهدۀ علائم دیگر در کودک هم لازم است به پزشک مشورت کنید و از خوددرمانی کودکان بپرهیزید.

زیاده‌روی در مصرف ویتامین‌ها

رژیم غذایی سالم و کامل به‌تنهایی می‌تواند املاح و ویتامین‌های موردنیاز کودک را تأمین کند. پس در اکثر مواقع نیازی به استفاده از داروها و ویتامین‌های مکمل نیست. مصرف بیش‌ازحد ویتامین ممکن است برای کودک پیامدهای منفی داشته باشد.

بررسی عوارض جانبی داروها

یکی از عوارض سرخود دارو دادن به کودک پیامدهای احتمالی داروها است. بعضی داروهای تجویزی مثل آنتی‌بیوتیک و پنی‌سیلین ممکن است باعث واکنش آلرژیک شوند.

بنابراین بعد از دارو دادن به کودک، باید مراقب او باشید و در صورت بروز هر گونه عوارض جانبی یا حساسیت مثل کهیر، اسهال و استفراغ پزشک معالج را در جریان بگذارید.

داروهای ضداسهال و عوارض سرخود دارو دادن به کودک

اگرچه اسهال برای والدین نگران‌کننده است اما نباید باعث خوددرمانی کودکان شود. استفراغ، یبوست و شکم‌درد از عواقب درمان خودسرانه کودکان با قرص ضداسهال هستند.

از این مهم‌تر، اسهال ممکن است ناشی از بیماری یا مشکل دیگری باشد و مصرف خودسرانه دارو حال کودک را بدتر کند. بهتر است با مشاهده علائم اسهال در کودک به پزشک مراجعه کنید و به کودک مایعات فراوان بدهید.

داروهای بدون نسخه سرماخوردگی و سرفه

از درمان خودسرانه کودک، به‌ویژه کودکان زیر 6 سال، با داروهای سرماخوردگی و سرفه خودداری کنید. خیلی از این داروها برای خردسالان تاثیر زیادی ندارند و حتی ممکن است برایشان مضر باشند.

با پزشک یا داروساز مشورت کنید

برای پیشگیری از عوارض سرخود دارو دادن به کودک، قبل از دادن هر دارویی به فرزندتان (حتی اگر داروی ساده‌ای مثل مسکن یا شربت سرفه باشد) با پزشک یا داروساز مشورت کنید تا مطمئن شوید که دارو و دوز مصرف آن برای کودک بی‌خطر است.

نگهداری داروها دور از دسترس اطفال

حتماً داروها را در طبقات بالا یا در ظروف یا کابینت‌های قفل‌دار نگهداری کنید تا بچه‌ها به آن‌ها دسترسی نداشته باشند. این کار برای جلوگیری از خطرات مسمومیت دارویی در کودکان واجب است.

کمترین درمان دارویی را انجام دهید

به خاطر داشته باشید که همۀ بیماری‌ها نگران‌کننده و نیازمند دارو نیستند. مشکلاتی مثل سرماخوردگی ویروسی با مراقبت خانگی، مصرف مایعات فراوان و استراحت رفع می‌شوند.

آموزش به کودکان درباره دارو و عوارض سرخود دارو دادن به کودک

با کودک دربارۀ عوارض و خظرات جدی مصرف خودسرانه دارو صحبت کنید و به او هشدار دهید که نباید دارویی را بدون اجازه مصرف کند.

داروهای ممنوعه برای کودکان

مصرف آسپیرین، داروهای بدون نسخه سرماخوردگی و سرفه، داروهای مخصوص بزرگسالان، داروهای تاریخ‌گذشته و شربت اپیکا و داروهای جویدنی برای کودکان ممنوع است.

داروها ترکیبات شیمیایی فعالی هستند که می‌توانند اثرات جدی بر بدن بگذارند. مصرف نادرست دارو در کودکان، به‌ویژه در شیرخواران و نوپایان، که توانایی بیان علائم خود را ندارند، خطرناک‌تر است؛ زیرا عوارض داروهای شیمیایی و حتی گیاهی در کودکان شدیدتر و شایع‌تر بروز می‌کند.

آشنایی داروهای ممنوعه جلوی عوارض سرخود دارو دادن به کودک را می‌گیرد. مصرف داروهای زیر برای کودکان ممنوع است:

آسپیرین

دادن آسپیرین بچه به کودک بدون تجویز پزشک به‌هیچ‌وجه ایمن نیست، زیرا می‌تواند باعث بروز سندرم ری شود که بیماری نادر اما بسیار خطرناکی است. بعضی داروها ممکن است به‌طور پنهان حاوی آسپیرین یا ترکیباتی مانند سالیسیلات باشند، بنابراین خواندن بروشور دارو ضروری است.

برای رفع تب و ناراحتی کودکان، فقط با نظر پزشک از استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده کنید. البته ایبوپروفن برای نوزاد زیر ۶ ماه به‌هیچ‌وجه مجاز نیست.

داروهای ضدسرفه و سرماخوردگی بدون نسخه

مراقب خطرات داروهای بدون نسخه برای کودکان باشید. داروهای ضدسرفه و سرماخوردگی بدون نسخه برای نوزادان و نوپایان نه‌تنها مفید نیستند، بلکه می‌توانند بسیار خطرناک باشند.

تحقیقات نشان داده این داروها تأثیری در بهبود علائم ندارند و ممکن است عوارضی مانند خواب‌آلودگی، حساسیت پوستی، تپش قلب، تشنج و حتی مرگ ایجاد کنند، به‌خصوص اگر دوز آن‌ها اشتباه باشد.

داروهای ضد تهوع

حالت تهوع و استفراغ در بسیاری از کودکان موقتی است و نیازی به مصرف دارو ندارد. خوددرمانی کودکان با داروهای ضدتهوع می‌تواند خطرناک باشد.

در صورت استفراغ شدید یا علائم کم‌آبی بدن، بهترین اقدام برای پیشگیری از عوارض سرخود دارو دادن به کودک، مراجعه به متخصص اطفال است، نه مصرف داروی خانگی یا بدون نسخه.

داروهای بزرگسالان

اگر فرزندتان قرص اشتباهی خورده است، خونسرد باشید، در صورت امکان باقیمانده دارو را از دهانش خارج کنید، اقدام خودسرانه‌ای نکنید و حتماً با اورژانس تماس بگیرید یا فوراً به مراکز درمانی مراجعه کنید.

داروهای بزرگسالان و کودکان از نظر ترکیب و غلظت یکسان نیستند. کم کردن مقدار داروی بزرگسالان برای کودک کار درستی نیست، زیرا دوز دارو باید دقیقاً بر اساس سن و وزن کودک تعیین شود. یادتان باشد عواقب درمان خودسرانه کودکان با داروهای مخصوص بزرگسالان ممکن است بسیار جدی باشد.

داروی تجویز شده برای بیمار دیگر

دارویی که برای فرد دیگری—حتی اگر هم‌سن فرزند شما باشد— یا برای بیماری متفاوتی تجویز شده، نباید برای وضعیت فعلی کودک استفاده شود. هر بیماری شرایط خاص خود را دارد و مصرف این داروها ممکن است باعث عوارض ناخواسته یا تشدید بیماری شود.

داروهای تاریخ‌گذشته

پس از پایان تاریخ انقضای دارو، باید آن را به مراکز جمع‌آوری تحویل داد. حتی اگر تاریخ دارو نگذشته اما رنگ، بو یا شکل آن تغییر کرده باشد، مصرف آن خطرناک است. همچنین دور ریختن دارو در فاضلاب باعث آلودگی منابع آب می‌شود و کار درستی نیست.

استامینوفن یا ایبوپروفن اضافه

یکی از عوارض سرخود دارو دادن به کودک احتمال مصرف بیش‌ازحد استامینوفن یا ایبوبروفن است. در ترکیبات بعضی داروها از استامینوفن هم استفاده می‌شود.

افزودن خودسرانه استامینوفن یا ایبوپروفن در کنار دارویی که پزشک تجویز کرده می‌تواند خطرات مسمومیت دارویی در کودکان را افزایش دهد.

داروهای جویدنی

داروهای جویدنی یا قرص‌ها برای شیرخواران و نوپایان خطر خفگی دارند. اگر می‌خواهید برای جلوگیری از این خطر، قرص را با غذا یا نوشیدنی ترکیب کنید، باید حتماً با پزشک یا داروساز مشورت کنید.

شربت اِپیکا

شربت تهوع‌آور اپیکا در گذشته برای ایجاد استفراغ برای درمان مسمومیت استفاده می‌شد، اما امروزه متخصصان مصرفش را توصیه نمی‌کنند.

سوالات متداول در خصوص عوارض سرخود دارو دادن به کودک

در این مطلب از وبلاگ مامانی نو دربارۀ عوارض سرخود دارو دادن به کودک صحبت کردیم؛ در پایان به چند سوال مهم در همین زمینه پاسخ می‌دهیم:

مهمترین عوارض سرخود دارو دادن به کودک چیست؟

وابستگی به دارو، مسمومیت دارویی، واکنش‌های حساسیتی، مقاومت دارویی، تداخل دارویی و پنهان شدن علائم اصلی بیماری از عواقب درمان خودسرانه کودکان است.

چرا والدین به طور خودسرانه به کودک دارو می‌دهند؟

نگرانی از تشدید بیماری، کمبود آگاهی و دسترسی آسان به داروهای بدون نسخه، دسترسی دشوار به پزشک (مخصوصاً در مناطق دور)، توصیه اطرافیان یا تجربه خانگی از علل خوددرمانی کودکان است.

اگر کودک قرص اشتباهی بخورد چه کنیم؟

آرامش خود را حفظ کنید، تا حد ممکن باقیمانده دارو را از دهان کودک خارج کنید. هرگز کودک را وادار به تهوع نکنید. بلافاصله به مراکز درمانی مراجعه کنید یا بلافاصله با مرکز کنترل مسمومیت به شماره 1490 تماس بگیرید.

کدام دارو در تب کودکان ممنوع است؟

آسپیرین از داروهای ممنوع برای کودکان تب‌دار محسوب می‌شود. از دادن ایبوبروفن به نوزادان هم خودداری کنید.

بچه‌ام شربت خورده چیکار کنم؟

نوع شربت و مقدار مصرف را بررسی کرده، به مراکز درمانی مراجعه کنید یا با اورژانس تماس بگیرید.

بچه‌ام قرص فشار خورده چیکار کنم؟

خونسردی خودتان را حفظ کنید، نام دارو و مقدار مصرف را یادداشت کنید و حتی اگر علائمی در کودک مشاهده نمی‌کنید، سریعاً با اورژانس تماس بگیرید تا شما را راهنمایی کنند. از هر اقدام خودسرانه مثل وادار کردن کودک به استفراغ خودداری کنید.

درمان خانگی مسمومیت دارویی کودکان چیست؟

در صورت بروز عوارض سرخود دارو دادن به کودک، از درمان خانگی پرهیز کرده و فوراً به مرکز درمانی مراجعه کنید.

منبع: jantecpharma

دوره والدگری ماهرانه