زمان مراجعه به روانشناس کودک: 18 نشانه نیاز به روانشناس کودک

زمان مراجعه به روانشناس کودک زمانی ضرورت پیدا می‌کند که علائم نگران‌کننده‌ای مثل اضطراب، ترس شدید، اختلال خواب و تغذیه، عقب‌گرد رفتاری، کمبود اعتمادبه‌نفس، کناره‌گیری از تعامل با دیگران و فعالیت‌های موردعلاقه، پرخاشگری و خودآزاری در کودک مشاهده شود. وقتی کودک احساس بی‌ارزشی و ناامیدی می‌کند، منفی‌بافی می‌کند، دچار افت تحصیلی شده، مدام می‌خواهد جلب توجه کند یا مدت طولانی است که غمگین، حواس‌پرت یا افسرده است یا از دردهای جسمی مثل سردرد و دل‌درد شکایت می‌کند، همه این‌ها نشانه‌هایی هستند که به ما می‌گویند چه زمانی به روانشناس کودک مراجعه کنیم. 

در این مطلب، با مشورت خانم کوثر یاوری، روانشناس کودک، نشانه های زمان مراجعه به روانشناس کودک را با شما درمان گذاشته‌ایم. اگر این مسئله ذهن شما را هم درگیر کرده و نمی‌دانید فرزندتان به مشاور کودک نیاز دارد یا نه، با این مطلب وبلاگ مامانی نو همراه باشید.

نشانه های زمان مراجعه به روانشناس کودک

اضطراب، پرخاشگری، خودآزاری، رفتارهای مخرب، افسردگی و وابستگی شدید از مهم‌ترین نشانه های زمان مراجعه به روانشناس کودک هستند.

کودکان در روند رشد طبیعی خود با چالش‌هایی روبه‌رو می‌شوند، اما تشخیص تفاوت بین مشکلات معمول و رفتارهای هشداردهنده برای والدین همیشه آسان نیست. اگر رفتار نگران‌کننده کودک به‌صورت مقطعی باشد، معمولاً جای نگرانی ندارد؛ اما تداوم آن برای چند هفته یا چند ماه می‌تواند نشان‌دهنده زمان مراجعه به روانشناس کودک باشد. توجه به نشانه‌های زیر به والدین کمک می‌کند بدانند چه کودکانی باید به روانشناس مراجعه کنند و چه موقع لازم است از کمک تخصصی استفاده شود.

1. مشکل در زندگی روزمره از نشانه‌های زمان مراجعه به روانشناس کودک

وقتی کودک در روابط خانوادگی و دوستانه، تحصیل، فعالیت‌های تفریحی، خواب و خوراک دچار مشکل شود، یا بیش از حد نگران آینده باشد و از جمع کناره‌گیری کند، همه این‌ها از نشانه‌های زمان مراجعه به روانشناس کودک است.

2. افزایش پریشانی عاطفی

چه زمانی به روانشناس کودک مراجعه کنیم؟ با مشاهدۀ پریشانی و واکنش‌های عاطفی شدید و طولانی‌مدت کودک، مثل وابستگی بیش از حد به والدین، تحریک‌پذیری، پرخاشگری یا گوشه‌گیری معمولاً باید نسبت به سلامت روانی کودک حساس شوید و حتماً به روانشناس کودک مراجعه کنید.

3. افزایش عدم توجه و تمرکز در کودک از نشانه‌های زمان مراجعه به روانشناس کودک

چه کودکانی باید به روانشناس کودک مراجعه کنند: کودکانی که گوشه‌گیری، افسردگی، پرخاشگری، لجبازی، استرس، تمرکز نداشتن یا وابستگی شدیدشان به والدین چند هفته یا چند ماه تداوم داشته باشند بهتر است زیر نظر روانشناس کودک باشند.

سوال خیلی از والدین این است که چه کودکانی باید به روانشناس مراجعه کنند. کودکانی که بی‌دقت، حواس‌پرت و بی‌تمرکز هستند، ممکن است به روانشناس نیاز داشته باشند. این کودکان بازیگوش هستند، حرف‌های معلم یا پدر و مادر را مدام فراموش می‌کنند، جزئیات را نمی‌بینند و توجه کافی ندارند. این علائم ممکن است نشانۀ بیش‌فعالی باشند بنابراین نیاز به مداخله و تشخیص زودهنگام دارند.

4. رفتارهای تکانشی و خطرناک یا مخرب

وقتی کودکان احساس غم، خشم یا ناامیدی می‌کنند، معمولاً احساسشان را از طریق رفتارهای پرخطر یا خودآزارانه بروز می‌دهند. کودکان کوچک‌تر، به‌ویژه نوپاها، ممکن است رفتارهایی مانند ضربه زدن به سر، گاز گرفتن، زدن یا لگد زدن از خود بروز دهند.

کودکان بزرگ‌تر ممکن است با خواهر و برادر یا همسالان خود دعوا کنند، از مدرسه غیبت کنند، دزدی کنند یا با والدین و معلمان خود پرخاش کنند. رفتارهای خودآزارانه– مثل کندن مو یا استفاده از اشیای تیز برای صدمه زدن به خود- هم از مهم‌ترین نشانه های زمان مراجعه به روانشناس کودک هستند.

این رفتارها ممکن است ظاهراً جزئی به نظر برسند، اما تداوم آنها می‌تواند نشان دهد که کودک در پردازش احساسات خشم، کینه یا درد عاطفی دچار مشکل است و نیازمند توجه و حمایت حرفه‌ای است.

5. مشکلات در فرایند رشد کودک از نشانه‌های زمان مراجعه به روانشناس کودک

وقتی رفتارهایی از کودک سر می‌زند که به سنین پایین‌تر او بوده و مدت‌هاست ترکشان کرده، احتمالاً زمان مراجعه به روانشناس کودک فرا رسیده، مثلاً کودک دوباره پستانک بخورد، انگشت بمکد یا دچار شب ادراری در کودکان شود.

اگر می‌پرسید «چه زمانی فرزندم به مشاور کودک نیاز دارد» باید به مورد مهم دیگری به نام عقب‌گرد رفتاری اشاره کنیم. گاهی کودک رفتارهایی نشان می‌دهد که با سنش همخوانی ندارد. این رفتارها ممکن است پاسخ ناخودآگاه کودک به تغییراتی در شرایط زندگی‌اش باشد.

به عبارت دیگر، بعصی کودکان در مواجهه با موقعیت‌های استرس‌زا مانند شروع مدرسه، نقل مکان یا ورود یک خواهر یا برادر جدید، دوباره به رفتارهایی که در سنین کمتر داشته‌اند، بازگردند؛ مثل شب‌ادراری، مکیدن انگشت دست در کودکان، تمایل به پستانک، لجبازی یا وابستگی بیش‌ازحد به والدین. در صورتی که این رفتارها به مدت طولانی ادامه پیدا کنند، حتماً باید به روانشناس کودک مراجعه کنید.

6. شکایت از علائم و دردهای جسمی و فیزیکی

شکایات مکرر از دل‌درد، سردرد، تهوع یا تعریق ممکن است نشانه فشار روحی با اضطراب کودک باشد. این‌ها از نشانه‌های زمان مراجعه به روانشناس کودک هستند که باید جدی گرفته شوند.

7. صحبت‌های منفی و احساس ناامیدی

برای تربیت کودک سالم و شاداب باید بدانیم چه زمانی به روانشناس کودک مراجعه کنیم. ناامیدی و منفی‌بافی هم از علائم کودکانی است که باید به روانشناس مراجعه کنند.

اگر فرزند شما از آینده، خانواده، پیشرفت یا هر مسائل دیگر ناامید است، خودش را بی‌ارزش می‌داند، یا جملات نگران‌کننده‌ای مثل این می‌گوید: «ای کاش نبودم» یا «هیچ‌کس نبودنم را نمی‌فهمد»، حتماً باید علائمش را جدی بگیرید چون نیاز به کمک تخصصی دارد.

8. از دست دادن اعتمادبنفس از نشانه‌های زمان مراجعه به روانشناس کودک

حتماً می‌دانید که یکی از واضح‌ترین نشانه های زمان مراجعه به روانشناس کودک کمبود اعتمادبه‌نفس در کودک است. اگر اخیراً احساس می‌کنید که فرزندتان گوشه‌گیر شده، از صحبت کردن جلوی دیگران خجالت می‌کشد یا از حضور در جمع می‌ترسد، باید سعی کنید اعتماد به نفس او را تقویت کنید. در این راه مشاوره با روانشناس کودک بسیار می‌تواند کمکتان کند.

9. نگرانی و اضطراب بیش از حد و ناتوانی در کنترل آن

یکی دیگر از نشانه های زمان مراجعه به روانشناس کودک وقتی است که کودک به‌طور مداوم اخبار و شبکه‌های اجتماعی را دنبال می‌کند یا برای یک موضوع استرس‌زا مرتب از والدین تأیید و اطمینان می‌خواهد. این رفتار یکی از نشانه‌های مهم اضطراب است.

در چنین شرایطی، کودک آینده را مبهم می‌بیند و دچار نگرانی می‌شود. درمانگر یا مشاور کودک به بچه‌ها کمک می‌کند با ترس «ندانستن» روبه‌رو شود، میل افراطی به جستجو مداوم اطلاعات را کنترل کند و به‌تدریج انعطاف‌پذیری و تحمل عدم قطعیت را در خود تقویت کند.

استرس امتحان یا تجربه‌های جدید نیز اگر شدید، طولانی‌مدت یا همراه با علائم جسمی باشد یا مانع انجام کارهای روزمره شود، ممکن است به کمک و راهنمایی روانشناس داشته باشد.

10. فاصله گرفتن و تغییرات در ارتباط با همسالان

خجالت، کناره‌گیری از جمع، کمبود اعتماد به نفس، شکایت مداوم از دردهای فیزیکی، تغییر الگوی خواب و خوراک در طولانی مدت از نشانه‌هایی هستند که باید شما را نسبت به سلامت روان کودک حساس کنند.

کودکی تمایلی به بازی کردن با دوستان و همسالانش ندارد، از دیگران فاصله می‌گیرد و منزوی شده است، ممکن است دچار مشکلات جدی باشد. این علائم ممکن است ناشی از مواجهه با قلدری، آزار و اذیت یا تمسخر دیگران باشد. بنابراین اگر می‌پرسید چه زمانی فرزندم به مشاور کودک نیاز دارد، بهتر است چنین نشانه‌هایی را در فرزندتان بررسی کنید و در صورت نیاز او را نزد مشاور یا روانشناس ببرید.

11. کناره گرفتن کودک از کارهای مورد علاقه از نشانه‌های زمان مراجعه به روانشناس کودک

کودکان به بازی، ورزش و تعامل با همسالان علاقه دارند و این فعالیت‌ها نقش مهمی در رشد جسمی، اجتماعی و هیجانی آن‌ها دارند. وقتی کودک دیگر تمایلی به انجام فعالیت‌های مورد علاقه‌اش نشان نمی‌دهد، می‌تواند نشانه‌ای از بروز مشکلاتی مانند افسردگی در کودکان باشد.

پس اگر برایتان سوال است که چه زمانی فرزندم به مشاور کودک نیاز دارد، یکی از پاسخ‌هایش می‌تواند مشاهده بی‌انگیزگی در کودک باشد. در این شرایط، روانشناس‌های کودک با ارزیابی الگوهای رفتاری علت این بی‌انگیزگی را شناسایی کرده و راهکار درمانی مناسبی ارائه می‌دهند.

12. تغییر قابل‌توجه در الگو خواب و اشتها کودک

خواب‌آلودگی زیاد، پرخوری، بی‌اشتهایی یا بی‌توجهی به نظافت همیشه نشانه مشکل نیست و گاهی به سن و دوران بلوغ مربوط می‌شود، اما گاهی این تغییرات می‌توانند نشانه مسائل روانی هم باشند، پس از بهتر است با فرزندتان درباره این مسائل صحبت کنید و از احساسش مطلع شوید. اگر این علائم مدت زیادی است که ادامه دارند، احتمالاً زمان مراجعه به روانشناس کودک فرا رسیده است.

13. غمگین و ناراحت بودن زیاد کودک از نشانه‌های زمان مراجعه به روانشناس کودک

په زمانی به روانشناس کودک مراجعه کنیم؟ هر کودکی ممکن است گاهی احساس غم یا نگرانی کند، این امر کاملاً عادی است. اما اگر متوجه شده‌اید که این احساس شدید و مزمن شده است، یا کودک زیاد گریه می‌کند، بهتر است حتماً از روانشناس کمک بگیرید.

14. لجبازی مداوم کودک یا پرخاشگری

تافرمانی، زورگویی، دعوا با همسالان، خودآزارای مثل کندن یا کشیدن مو، افت وضعیت تحصیلی یا تلاش برای جلب توجه اطرافیان از دیگر نشانه‌ های زمان مراجعه به روانشناس کودک هستند.

چه زمانی به روانشناس کودک مراجعه کنیم؟ زمانی که فرزندمان بیش از حد نافرمان یا پرخاشگر است. کمی سرکشی در روند رشد طبیعی است، اما اگر کودک دائماً زودرنج، تندخو یا پرخاشگر باشد و این موضوع به دعوا، زورگویی یا تهدید دیگران، حتی والدین، منجر شود، می‌تواند نشانه مشکل جدی‌تری باشد و به مداخله روانشناس نیاز داشته باشد.

15. خودآزاری و ابزار ناامیدی

چه کودکانی باید به روانشناس مراجعه کنند: اگر متوجه شدید فرزندتان به خود آسیب می‌زند، بعد از غذا خود را وادار به استفراغ می‌کند یا به هر شکل دیگری به خود صدمه می‌زند، این نشانه واضحی است که به کمک روانشناس نیاز دارد.

16. ترس زیاد از نشانه‌های زمان مراجعه به روانشناس کودک

ترس احساسی طبیعی است که از بچه‌ها از 6 یا 7 ماهگی آن را تجربه می‌کنند. کودکان شش یا هفت ماهگی از موقعیت‌ها و افراد جدید و غریبه می‌ترسند. ممکن است در 2 یا 3 سالگی دچار ترس از تنهایی یا تاریکی شوند و در 6 یا 7 سالگی نگران مرگ و از دست دادن عزیزان شوند.

همه این ترس‌ها در این بازه‌های سنی طبیعی هستند، اما اگر این ترس بیش‌ازحد شدید شود و حتی کودک را دچار کابوس و اضطراب کند، زمانی است که باید فرزندتان را نزد روانشناس کودک ببرید.

17. افت وضعیت تحصیلی

یکی دیگر از نشانه‌های شایع نیاز کودک به روانشناس افت تحصیلی است. پس چه زمانی به روانشناس کودک مراجعه کنیم؟ زمانی که کودک میلی به مدرسه رفتن ندارد، تکالیفش را انجام نمی‌دهد. در کلاس حواس‌پرت است، به درس خوب گوش نمی‌دهد یا مدام با دیگران حرف می‌زند احتمالاً زمان مراجعه به روانشناس کودک است. مشاور حرفه‌ای با ریشه‌یابی این مشکل می‌تواند راه‌حل موثری پیدا کند.

18. تلاش برای جلب‌توجه از نشانه‌های زمان مراجعه به روانشناس کودک

این نوع رفتارها معمولاً راهی برای نشان دادن ناراحتی یا یک نیاز برآورده‌نشده هستند. با مراجعه به درمانگر می‌توانید ریشه این رفتارها را درک کنید.

نقش روانشناس کودک چیست و چگونه می تواند به کودک کمک کند؟

روانشناس کودک خوب باید مدرک تخصصی این حوزه را داشته باشد، اعتماد کودک را جلب کند و با او ارتباط موثر برقرار کند و بتواند راه‌کاری درمانی متناسب و کارامدی را انتخاب کند.

روانشناس کودک کیست و چه نقشی ایفا می‌کند؟ خیلی از والدین زمان مراجعه به روانشناس کودک نسبت به روانشناس و اثرگذاری کارش نگرانی‌هایی دارند. وقتی تشخیص می‌دهید که فرزندتان به روانشناس نیاز دارد، بهتر است خوب تحقیق کنید و خصوصیات روانشناس را بسنجید و بدانید که وظایف و ویژگی‌های یک روانشناس خوب چیست.

وظایف روانشناس کودک

تخصص روانشناس کودک در درک رفتار، افکار و احساسات کودکان و نوجوانان است. روانشناسان از طریق ارزیابی و درمان، به کودکان کمک می‌کنند تا با چالش‌های عاطفی کنار بیایند و مهارت‌های مقابله با آن‌ها را یاد بگیرند. آن‌ها از روش‌های درمانی متنوعی مثل رفتاردرمانی، بازی‌درمانی و خانواده درمانی به رفع مشکلات کودکان و نوجوانان کمک می‌کنند.

ویژگی‌های روانشناس کودک خوب

مشاور یا روانشناس کودک خوب و حرفه‌ای باید از ویژگی‌های زیر برخوردار باشد:

ایجاد حس امنیت و اعتماد در کودک: روانشناس کودک حرفه‌ای باید بتواند فضای امن و آرامی ایجاد کند تا کودک بدون ترس یا اضطراب احساسات خود را بیان کند. مهربانی، صبر، شوخ‌طبعی متناسب با سن کودک و نگاه برابر به کودک از ویژگی‌های روانشناس خوب است.

توانایی برقراری ارتباط مؤثر با کودک: زمان مراجعه به روانشناس کودک، او باید مهارت بالایی در ارتباط کلامی و غیرکلامی داشته باشد. استفاده از بازی، نقاشی، هنر یا موسیقی برای کشف احساسات و مشکلات کودک، نشانه تسلط حرفه‌ای روانشناس است.

تقویت توانمندی‌های کودک: روانشناس حرفه‌ای تلاش می‌کند استعدادها و توانایی‌های درونی کودک را شناسایی و تقویت کند و به او عزت‌نفس و احساس ارزشمندی بدهد.

مهارت در تحلیل رفتار و حل مسئله: تشخیص درستِ ریشه مشکلات و انتخاب روش درمانی مناسب، از نشانه‌های تخصص و تجربه بالای روانشناس کودک خوب است.

تحصیلات و آموزش تخصصی مرتبط با روانشناسی کودک: زمان مراجعه به روانشناس کودک حتماً به مدرک تحصیلی او توجه کنید. داشتن مدرک تخصصی روانشناسی و گذراندن آموزش‌های تکمیلی در حوزه کودک و نوجوان از معیارهای مهم انتخاب روانشناس کودک حرفه‌ای است.

ایجاد پیشرفت قابل مشاهده در کودک: اگر پس از چند جلسه، متوجه شوید که کودک با روانشناس راحت است، در جلسات مشارکت می‌کند و تغییرات مثبتی در رفتار یا احساساتش دیده می‌شود، این می‌تواند نشانه اثربخش بودن کار روانشناس باشد.

ارتباط شفاف و همکاری مؤثر با والدین: روانشناس کودک خوب اهداف درمان را به‌صورت شفاف با والدین در میان می‌گذارد و آن‌ها را در روند درمان مشارکت می‌دهد.

چرا زمان مراجعه به روانشناس کودک و مداخله زودهنگام مهم است؟

زمان مراجعه به روانشناس کودک اهمیت زیادی دارد، زیرا مداخله زودهنگام می‌تواند از تشدید مشکلات جلوگیری کند، عملکرد اجتماعی و تحصیلی را بهبود دهد، تاب‌آوری عاطفی را افزایش دهد و روابط درون خانواده را تقویت کند.

برای کودکانی که با افسردگی، اضطراب یا تغییرات رفتاری دست و پنجه نرم می‌کنند، مراجعه به روانشناس یا مشاور کودک در زمان مناسب می‌تواند تاثیر شگرفی داشته باشد و از پیامدهای مهمی جلوگیری کند.

در اولین زمان مراجعه به روانشناس کودک چه انتظاراتی باید داشت؟

در اولین جلسه مراجعه، معمولاً روانشناس با والدین و کودک گفت‌وگو می‌کند تا نگرانی‌ها و مشکلات کودک مشخص شود. روانشناس دربارۀ پیشینه خانوادگی، روند رشد و محیط تربیت کودک اطلاعاتی جمع‌‌آوری می‌کند و پس از ارزیابی‌های اولیه سعی می‌کند بهترین روش درمانی را انتخاب کند.

این مرحله برای ایجاد اعتماد و تعیین مسیر مناسب درمان اهمیت زیادی دارد. نگران برچسب زدن به فرزندتان نباشید، دریافت حمایت عاطفی و مشاوره تخصصی نشانه قدرت است، نه ضعف.

انواع روش‌های درمان در روانشناسی کودک

روانشناس کودک با تکنیک‌های مثل بازی‌درمانی، خانواده‌درمانی، رفتاردرمانی، درمان CBT یا CFT به تشخیص مشکلات کودک و درمان آن‌ها کمک می‌کند.

زمان مراجعه به روانشناس کودک، درمانگر بر اساس نیازهای خاص کودک و نوع اختلال روانی یکی از روش‌های درمانی زیر برای کمک به کودک انتخاب می‌کند: 

بازی درمانی

بازی‌درمانی یکی از روش‌های رایج در روانشناسی کودک است. در این روش، مشاور یا روانشناس تلاش می‌کند از طریق بازی ریشه مشکلات هیجانی یا رفتاری کودک را شناسایی کند. کودک در حین بازی کردن احساسات، ترس‌ها و تعارض‌های درونی خود را بروز می‌دهد بدون اینکه نیاز به بیان کلامی مستقیم داشته باشد.

خانواده درمانی

چه کودکانی باید به روانشناس کودک مراجعه کنند؟ کودکانی که با اعضای خانواده یا فضای خانوادگی مشکل دارند. در این مواقع خانواده درمانی به کمک می‌آید و به خانواده می‌آموزد که چطور می‌توان با بهبود تعامل و ارتباطات درون خانواده، اختلالات روانی کودک را کاهش داد.

رفتار درمانی

پرخاشگری، نافرمانی یا بیش‌فعالی از نشانه های زمان مراجعه به روانشناس کودک است. در این موارد، رفتاردرمانی با هدف تقویت رفتارهای مثبت و کاهش رفتارهای نامطلوب کودک انجام می‌شود. روانشناس با استفاده از پاداش، تقویت مثبت و گاهی پیامدهای منطقی، به اصلاح رفتار کودک کمک می‌کند.

گفتار درمانی

یکی از علائم زمان مراجعه به روانشناس کودک می‌تواند ناتوانی کودک در برقراری ارتباط، بیان احساسات یا صحبت کردن باشد. در این موارد، گفتاردرمانی ممکن است موثر باشد. گفتاردرمانی به حل مشکل ارتباطی کودک کمک می‌کند تا کودک بتواند احساسات و نیازهایش را بهتر بیان کند.

درمان شناختی رفتاری (CBT)

درمان شناختی رفتاری یا CBT یکی از مؤثرترین روش‌ها در روانشناسی کودک است که هدفش شناسایی و اصلاح افکار منفی یا رفتارهای ناسالم بچه‌هاست. این روش معمولاً برای اضطراب، افسردگی یا ترس‌های شدید توصیه می‌شود و به دلیل ساختار مشخص و جلسات کوتاه‌مدت، نتایج قابل‌توجهی دارد.

روان‌درمانی هیجان‌مدار (EFT)

چه زمانی فرزندم به مشاور کودک نیاز دارد؟ وقتی کودک دچار اضطراب، غم یا افسردگی است. در چنین شرایطی روان درمانی هیجان مدار به کودک کمک می‌کند با احساسات منفی و استرس خود مواجه شود و یاد بگیرد کنترلشان کند.

درمان مبتنی بر مایندفولنس (MBSR)

درمان مبتنی بر مایندفولنس کودک را به تمرکز بر زمان حال و آگاهی از بدن و ذهن خود تشویق می‌کند. این روش در کاهش استرس و اضطراب کودک کاربرد دارد.

درمان مبتنی بر شفقت (CFT)

CFT به کودک کمک می‌کند با احساساتی مانند شرم، ناامیدی یا خودسرزنشی کنار بیاید و نگرش مهربان‌تری نسبت به خود داشته باشد. وقتی کودک احساس بی‌ارزشی می‌کند، زمان مراجعه به روانشناس کودک است و این روش می‌تواند عزت‌نفس او را تقویت کند.

روان‌شناسی مثبت‌گرا

روان‌شناسی مثبت‌گرا بر شناسایی توانمندی‌ها، استعدادها و نقاط قوت کودک تمرکز دارد. این رویکرد معمولاً در کنار سایر روش‌ها تا اعتمادبه‌نفس کودک افزایش یابد و نگاه مثبت‌تری به خود و توانایی‌هایش پیدا کند.

روانشناسی کودک چه تفاوتی با روانشناسی بزرگسال دارد؟

روانشناسی کودک و روانشناسی بزرگسال هر دو به بررسی رفتار، افکار و احساسات افراد می‌پردازند، اما تفاوت‌های اساسی زیادی با هم دارند. دلیل این تفاوت‌ها در سن مراجعه‌کنندگان است که تحصیلات و رویکردهای درمانی کاملاً متفاوتی را می‌طلبد.

در روانشناسی کودک، تمرکز اصلی بر رشد جسمی، شناختی، هیجانی و اجتماعی کودک است و روانشناس تلاش می‌کند مشکلات را متناسب با سن، سطح رشد و توانایی‌های کودک درک و درمان کند. به همین دلیل، روانشناسان کودک باید تسلط کاملی بر مراحل رشد کودک داشته باشند و با روش‌هایی مانند بازی‌درمانی یا خانواده‌درمانی به حل مشکل کودک کمک کنند.

در مقابل، روانشناسی بزرگسال با افرادی سروکار دارد که مراحل رشد اصلی را پشت سر گذاشته‌اند و بیشتر با مسائلی مانند روابط عاطفی، شغلی، هویت فردی و چالش‌های زندگی بزرگسالی مواجه هستند. اگرچه هر دو حوزه از نظریه‌های روانشناسی مشترک استفاده می‌کنند، اما رویکردها، تکنیک‌های درمانی و شیوه ارتباط با مراجع در روانشناسی کودک و بزرگسال تفاوت‌های قابل‌توجهی دارد.

سوالات متداول در خصوص زمان مراجعه به روانشناس کودک

در این مطلب از وبلاگ مامانی نو درباره وظایف روانشناس و نشانه های زمان مراجعه به روانشناس کودک صحبت کنیم. در پایان، با پاسخ به چند سوال رایج بحثمان را مرور می‌کنیم.

چه زمانی به روانشناس کودک مراجعه کنیم؟

وقتی متوجه شدید فرزندتان برای چند هفته یا بیشتر رفتار یا احساساتش تغییر کرده و در خواب، خوردن، درس، بازی یا روابط با دیگران مشکل پیدا کرده است، وقت آن است که به روانشناس کودک مراجعه کنید.

چه کودکانی باید به روانشناس مراجعه کنند؟

کودکانی که دچار نگرانی و اضطراب، افسردگی، عقب‌گرد رشدی، مشکلات اجتماعی و ارتباطی یا تحصیلی هستند و رفتارهای پرخطر و نگران‌کننده دارند، باید به روانشناس و مشاور کودک مراجعه کنند.

نشانه های زمان مراجعه به روانشناس کودک چیست؟

علائم و رفتارهایی مثل پرخاشگری، احساس غم، استرس، افسردگی، اختلال در خواب یا اشتها، گوشه‌گیری، افت تحصیلی، رفتارهای مخرب و خودآزارانه و مشکل در برقراری ارتباط با دیگران از نشانه های زمان مراجعه به روانشناس کودک هستند.

روانشناس کودک در چه زمینه‌هایی می‌تواند کمک کند؟

روانشناس یا مشاور کودک می‌تواند در شناسایی و حل مشکلات رفتاری، عاطفی، اجتماعی و حتی تحصیلی کودک کمک کند.

علائم هشداردهنده مشکلات رفتاری یا عاطفی در کودکان چیست؟

احساس ترس شدید، رفتاری مخرب و پرخطر مثل آسیب زدن به دیگران یا اشیا، آسیب زدن به خود، استرس مداوم، نافرمانی شدید، اضطراب بیش از حد و بی‌انگیزگی و گفتن جملات نگران‌کننده و ناامیدانه از علائم هشداردهنده هستند که باید جدی گرفته شوند.

آیا تغییرات ناگهانی در رفتار کودک نیاز به مراجعه به روانشناس دارد؟

اگر تغییرات رفتار مداوم و پایدار باشند یا عملکرد روزمره کودک را مختل کنند، مراجعه به روانشناس کودک ضروری است.

آیا مشکلات تحصیلی می‌تواند نشانه نیاز به روانشناس باشد؟

بله، افت تحصیلی یا بی‌علاقگی به مدرسه می‌تواند نشان‌دهنده مشکلات عاطفی یا روانی در بچه‌ها باشد و به کمک مشاور کودک نیاز باشد.

آیا پرخاشگری یا لجبازی مداوم نیازمند مراجعه به روانشناس کودک است؟

بله، نافرمانی از صحبت‌های والدین یا معلمان، پرخاشگری و لجبازی مداوم از نشانه های زمان مراجعه به روانشناس کودک هستند و نیاز به ارزیابی تخصصی دارند.

منبع: hexagonpsychology, health.clevelandclinic

دوره طلایی رشد بی نهایت