خودآزاری در کودکان: علائم و علت خودآزاری کودکان + روش درمان
خودآزاری در کودکان چیست؟ و اصلا چرا این اتفاق میافتد؟ داشتن اختلالات روانی و آسیبهای روحی و جسمی مانند سوء استفاده جنسی میتوانند از اصلیترین ذلایل بروز اختلال خودآزاری در کودکان باشند. همچنین، کودکان ممکن است اختلالات خودآزاری را با نشانههایی مثل کندن مو، جویدن ناخن و یا جویدن لب یا داشتن عزت نفس پایین و احساس بیارزشی نشان دهند. بنابراین، اگر خدای ناکرده متوجه چنین علائمی در کودک خود شدهاید، باید سریعا برای برطرف کردن این اختلال اقدام کنید، چون میتواند عواقب ناگواری در زندگی فرزندتان داشته باشد. برای همین، با ما در ادامه این مقاله از بلاگ روانشناس کودک مامانینو همراه باشید تا در مورد انواع اختلال خود آزاری در کودکان، دلایل، نشانهها و درمان آن صحبت کنیم.
اگر میخواهید بدانید خودآزاری در کودکان چیست، باید بدانید این رفتار معمولاً زمانی رخ میدهد که کودک نمیتواند احساساتی مثل ترس، خشم یا ناراحتی را بهدرستی بیان کند. در نتیجه، او برای تخلیه فشارهای درونی به بدن خود آسیب میزند. این رفتار ممکن است به شکلهای جسمی، عاطفی یا رفتاری ظاهر شود و دلایلی مانند استرس شدید، اضطراب، افسردگی، مشکلات خانوادگی یا تجربههای تلخ داشته باشد. خودآزاری میتواند بر سلامت روان، روابط اجتماعی و حتی وضعیت تحصیلی کودک اثر بگذارد. بنابراین، اگر چنین نشانههایی را در فرزندتان دیدید، مهم است که با او ارتباطی صمیمی برقرار کنید، احساساتش را جدی بگیرید و در صورت نیاز از روانشناس کودک کمک بگیرید.
منظور از خودآزاری در کودکان چیست؟
وقتی کودک شما از شدت ناراحتی، ترس یا خشم نمیداند چطور احساسش را بیان کند، ممکن است به جای حرف زدن، به بدن خودش آسیب برساند. اما او معمولاً نمیخواهد خودش را بکشد و فقط دنبال راهی است تا از درد درونیاش خلاص یا آرامتر شود. برای همین هم رو به خود آزاری میآورد. اما میدانید که دلایل خودآزاری در کودکان چیست؟
دلایل خودآزاری در افراد
مهمترین دلیل خودآزاری به این خاطر است که فرد با نگرانیها و فشارهای روحی شدیدی روبهرو است و احساسات خود را بیان نمیکند یا راهی برای تخلیه آنها ندارد. در نتیجه، فشارهای درونیاش انباشته شده و فرد برای ابراز احساسات ناگفته و کاهش تنش، به آسیب زدن به خود روی میآورد.
انواع خودآزاری در کودکان
خودآزاری در کودکان انواع مختلفی دارد که هر کدام خودشان را صورتی متفاوت جلوه میدهند بروز این حالات در فرزند دلبندتان نشانه نیاز به روانشناس کودک می باشد:
1. خودآزاری جسمی
در اختلال خودآزاری جسمی، کودک بهطور عمدی به بدن خود آسیب میزند تا تنشهای درونی، خشم یا ناراحتی را تخلیه کند یا احساس کنترل به دست آورد.
این رفتار معمولاً با نشانههایی مانند بریدگی، سوختگی، کبودی، خراشیدگی، کندن مو، جویدن ناخن، ضربه به سر و رفتارهای پرخطر مثل بلعیدن اشیاء همراه است.
2. خودآزاری عاطفی
خودآزاری در کودکان همیشه خودش را به صورت علایم جسمی نشان نمیدهد. برای مثال، کودک ممکن است عزت نفس پایینی داشته باشد یا به خاطر کوچکترین اشتباهات خودش را سرزنش کند. برای همین، حتما به نشانههای عاطفی او توجه کنید.
3. خودآزاری روانی
مصرف کردن مواد مخدر، به انزوا رفتن یا داشتن افکار خودکشی و رفتارهای بر ریسک جنسی از جمله علائم روانی خودآزاری در کودکان هستند که حتما باید نسبت به آنها هشیار باشید.
علائم و نشانههای خودآزاری در کودکان
حالا که ما در مورد دلایل اختلالات خودآزاری در کودکان صحبت کردیم، بیاید ببینیم که این اختلالات چه نشانههایی از خود دارند. به این صورت، شما میتوانید بروز این اختلال را در کودک خود را تشخیص دهید.
1. علائم و نشانههای جسمی
بریدگی، سوختگی، کبودی، خراشیدگی، ضربه به سر و اندامهای دیگر، خستگی مزمن و بیحوصلگی از جمله علائم جسمی خودآزاری در کودکان هستند. همچنین، کودک شما میتواند بیاشتهایی یا پرخوری یا مشکلات خواب را هم بر اثر این اختلال از خود بروز دهد.
2. علائم و نشانههای عاطفی
گاهی اوقات، خودآزاری کودکان خود را به صورت نشانههای عاطفی مانند عزت نفس پایین و احساس بیارزشی، داشتن احساس گناه و شرم، افسردگی، اضطراب و یا نوسانات خلقی نشان دهد.
همچنین، کودکانی که به صورت عاطفی علائم خودآزاری را از خود نشان میدهند، ممکن است دچار افکار خودکشی شده یا درباره مرگ صحبت کنند.
3. علائم و نشانههای رفتاری
رانندگی بیاحتیاط، مصرف مواد مخدر و پنهان کردن وسایلی که کودکان از آنها برای خودآزاری استفاده میکنند هم جزو این علائم رفتاری است.
علائم خودآزاری در کودکان گاهی اوقات هم در رفتارهای آنها خود را نشان میدهند. برای مثال، شاید کودکان دوست نداشته باشند به مدرسه بروند و در شرکت کردن در فعالیتهای اجتماعی پرهیز میکنند.
همچنین، آنها ممکن است مدام به شما دروغ بگویند و از شما پنهان کاری کرده یا بخواهند که از مدرسه فرار کنند.
علت خودآزاری در کودکان
در بخش قبلی ما در مورد علائم مختلف خودآزاری در کودکان صحبت کردیم. اما دقیقاً دلیل بروز چنین پدیدهای در کودکان چه میتواند باشد؟
1. تنش و استرس روانی
یکی از عوامل مهم بروز اختلالات خودآزاری کودکان، آسیب های دوران کودکی و تجربه فشارها و استرسهای روحی است. کودکان، بهویژه در سنین پایین، معمولاً نمیتوانند احساسات منفی خود را به درستی درک یا بیان کنند.
بنابراین، این ناتوانی باعث میشود که آنها برای کاهش تنشهای درونی، به شکل ناخودآگاه به خود آسیب برسانند.
2. اضطراب و افسردگی از علل خودآزاری در کودکان
برخی از کودکان به دلیل ابتلا به مشکلات روانی مانند اضطراب یا افسردگی، ممکن است دچار خودآزاری شوند.
برای مثال، این کودکان معمولاً احساس تنهایی یا بیارزشی دارند و با آسیبرسانی به خود تلاش میکنند که شدت این احساسات ناخوشایند را کمتر کنند.
3. نداشتن مهارت اجتماعی و ارتباطی
کودکانی که در برقراری ارتباط با دیگران مشکل دارند یا نمیتوانند احساسات خود را بهدرستی بیان کنند، گاهی به خودآزاری روی میآورند.
بنابراین، خودآزاری در کودکان میتواند راهی برای آنها برای جلب توجه اطرافیان یا واکنشی به ناتوانی در بیان نیازها و خواستههایشان باشد.
4. الگوهای رفتاری نامناسب در محیط خانواده
بعضی از کودکان در خانوادههایی بزرگ میشوند که در آن خشونت یا بیتوجهی فراوان است.
بنابراین، در چنین محیطی، کودک ممکن است برای کنار آمدن با احساسات سرکوبشدهاش و با تقلید از رفتارهای اطرافیان، رفتارهای خودآزارانهای از خود نشان دهد.
5. مشکلات حسی
امکان دارد که کودکان به دلیل اختلالات حسی رفتارهای خودآزارانهای از خود نشان دهند.
در خودآزاری در کودکان با مشکلات حسی، آنها بعضاٌ احساسات حسی غیرمعمولی مانند فشار یا درد را به طور مداوم تجربه میکنند. در نتیجه، ممکن است که آنها با خودآزاری تلاش کنند که این احساسات را کنترل کرده یا کاهش دهند.
6. خودزنی به دلیل کنجکاوی یا تاثیرات اجتماعی
کنجکاوی میتواند باعث شود تا کودک برای تجربه هیجان، توجه یا تقلید از رفتار دیگران، کارهای آسیبزننده را امتحان کند.
همچنین، اگر کودک تأثیرات اجتماعی مثل دیدن این رفتار در اطرافیان یا دریافت توجه بعد از آن را مشاهده کرد، ممکن است این رفتار در ذهنش تقویت شده و احتمال تکرارش را بالا ببرد.
7. خودزنی کودک برای تنبیه کردن خود
کودکان وقتی احساس گناه، خشم یا نارضایتی شدید نسبت به خود دارند، ممکن است برای تنبیه خود به خودآزاری هم روی بیاورند.
بنابراین، خودآزاری در کودکان گاهی تلاش ناسالم آنها برای کاهش فشار روانی یا جبران خطایی است که کودک در ذهن خود بزرگ کرده است.
8. واگرایی عصبیروانی از دلایل خودآزاری در کودکان
در کودکان مبتلا به واگرایی عصبی – روانی، خودزنی گاهی باعث کاهش تنش و ایجاد احساس تسکین موقت میشود، چون مغز آنها به این محرکها واکنشی متفاوت از سایر کودکان نشان میدهد.
کودکانی که واگرایی عصبیـروانی دارند، نمیتوانند احساسات خود مثل درد و استرس را به خوبی تنظیم کنند. برای همین هم ممکن است برای آرامکردن خود به رفتارهای آسیبزننده روی بیاورند.
9. فشارهای هیجانی
وقتی کودکان دچار احساساتی مثل اضطراب، غم یا نادیدهگرفتهشدن میشوند و نمیتوانند این احساسات را بیان کنند، ممکن است برای تخلیه فشار روحی به خود آسیب بزنند.
در نتیجه، خودآزاری در کودکان برایشان راهی میشود تا درد احساسیشان را به درد جسمی تبدیل کنند و به شکلی غیرمستقیم ناراحتی خود را نشان دهند.
10. انگیزههای روانشناختی
اختلالات خودآزاری کودکان ممکن است به دلیل انگیزههای روانشناختی درونی مانند تلاش برای کاهش استرس، کنترل خشم یا رهایی از احساسات آزاردهنده رخ میدهد.
از آنجایی که این رفتار تنها آرامش موقتی ایجاد میکند و مشکل اصلی باقی میماند، ممکن است کودک در مواجهه با احساسات دشوار دوباره آن را تکرار کند.
11. تجربههای تروماتیک و سوءاستفاده
سوءاستفاده یا از دست دادن عزیزان یکی از دلایل خودآزاری در کودکان است. این تجربهها میتوانند کودک را دچار ترس، خشم و ناراحتی شدید کنند.
برای همین، برخی اوقات، کودک برای کم کردن این فشارهای احساسی یا بیان ناراحتی خود، به رفتارهای آسیبزننده دست میزند.
12. چالشهای هویت و عزتنفس از علل خودآزاری در کودکان
چالشهای مربوط به هویت و عزتنفس پایین میتوانند در کودک احساس شرم، نارضایتی از خود و ناکافیبودن ایجاد کنند.
وقتی خانواده کودک در مواجهه او با این احساسات از او به اندازه کافی حمایت نکنند، ممکن است کودک برای کنار آمدن با فشارهای روحی به خودزنی روی بیاورد.
پیامدهای خودآزاری در کودکان
حالا که دلایل خودآزاری در کودکان را برایتان شمردیم، بیایید ببینیم که چنین اختلالی چه پیامدهایی برای کودکتان میتواند داشته باشد. این پیامدها از جوانب مختلف میتوانند سلامت فرزندتان را تحت تاثیر قرار دهند و اثرات طولانی مدتی داشته باشند.
اگر کودک به خودآزاری ادامه دهد، این رفتار میتواند پیامدهای جدی و طولانیمدتی برای او داشته باشد. از نظر روانی، کودک ممکن است دچار اضطراب، افسردگی، احساس بیارزشی و حتی افکار خودکشی شود. همچنین، از نظر تحصیلی، کاهش تمرکز، افت نمرات و بیانگیزگی برای حضور در مدرسه شایع است. خودآزاری هم روابط اجتماعی کودک را تحتتأثیر قرار میدهد و باعث گوشهگیری، کاهش اعتمادبهنفس و دوری او از همسالانش میشود. از نظر جسمی هم خطر زخم، عفونت، جای آسیب و نیاز به درمان پزشکی وجود دارد. بنابراین، اگر این رفتار بهموقع جدی گرفته نشود، میتواند در آینده شدت پیدا کند و سلامت کلی کودک را بهطور جدی تهدید کند.
1. مشکلات سلامت روان
اختلالات خودآزاری معمولاً نشان میدهند که کودک فشار روحی زیادی را تحمل میکند و همین فشار برای او میتواند منچر به بروز مشکلاتی مثل اضطراب و افسردگی شود.
همچنین، کودکانی که با افسردگی درگیر هستند، ممکن است احساس غم، ناامیدی، گناه و رفتارهای آسیبزننده به خود را تجربه کنند.
2. مشکلات تحصیلی
خودآزاری در کودکان میتواند باعث شود تا کودک نتواند خوب تمرکز کند، از درس عقب بماند و در انجام تکالیف یا حضور فعال در کلاس دچار مشکل شود.
همچنین، این رفتار معمولاً با افسردگی، بیحوصلگی و کاهش انرژی کودک همراه است و همین حالتها عملکرد تحصیلی کودک را ضعیف میکند.
3. مشکلات اجتماعی
خودآزاری میتواند باعث شود کودک از جمع فاصله بگیرد، چون معمولاً به او احساس شرم، افسردگی و کاهش اعتمادبهنفس میدهد.
همچنین، اختلالات خودآزاری میتوانند ارتباط کودک با همسالانش را دشوار کنند و او را به سمت انزوا و مشکلات اجتماعی بکشاند.
4. آسیبهای جسمی
خودآزاری در کودکان باعث میشود که آنها به بدن خود آسیب بزنند. بنابراین، این احتلال میتواند در بدن کودک زخم، خونریزی، عفونت یا جای زخم ایجاد کند.
همچنین، وقتی کودک به خودش صدمه میزند، گاهی شدت آسیب آنقدر زیاد میشود که به درمان و مراقبت پزشکی نیاز دارد.
درمان خودآزاری در کودکان
همانطور که در بخش قبلی مشاهده کردید، پیامدهای اختلالات خودآزاری کودکان جدی و فراگیر هستند.
برای همین هم مهم است که سریع این عارضه را در فرزندتان تشخیص داده و برای درمان آن بکوشید. خوشبختانه راههای درمانی متنوعی برای این کار وجود دارد که چند تای آنها عبارتند از:
1. درمانهای روانشناختی
روشهای درمانی روانشناختی میتوانند به کودک کمک کنند تا افکار منفی، احساسات شدید و مشکلات ارتباطی خود را بهتر بشناسد و آنها را به شیوهای سالمتر مدیریت کند.
به همین دلیل، روشهایی روانشناختی مثل CBT، DBT و IPT میتوانند از تکرار اختلالات خودآزاری کودکان جلوگیری و به بهبود حال روحی و روابطش کمک کنند.
2. درمانهای دارویی
مصرف برخی از داروها میتواند به کاهش علائمی مانند افسردگی، اضطراب و دیگر مشکلات روانی که در شکلگیری خودآزاری در کودکان نقش دارند کمک کند.
در نتیجه، وقتی این علائم کمتر شوند، کودک احساس آرامش و کنترل بیشتری پیدا میکند و احتمال آسیب زدن به خودش هم کمتر میشود.
3. مداخلات خانواده
وقتی والدین یاد بگیرند چگونه به نحوهای درست با کودک رفتار کنند، بهتر میتوانند او را درک و از او حمایت کنند.
همچنین، اگر خانواده فضای خانه را آرام و امن نگه دارد و در درمان اختلالات خودآزاری هشیار باشد، کودک احساس بهتری پیدا میکند و کمتر به خودآزاری روی میآورد.
4. گروههای حمایتی
این گروهها با فراهم کردن فرصت همدلی، یادگیری از تجربه دیگران و دریافت حمایت عاطفی، میتوانند به کاهش خودآزاری و بهبود حال کودک کمک کنند.
برای درمان خودآزاری در کودکان گروههای حمایتی وجود دارند که میتوانند به کودک کمک کنند تا با افرادی که تجربهای شبیه به او دارند ارتباط بگیرد. به این ترتیب، او احساس میکند که در این مشکل تنها نیست.
راههای مقابله با خودآزاری در کودکان
به غیر از درمان اختلالات خودآزاری کودکان شما میتوانید خودتان هم به او کمک کنید تا با این مشکل به طور سالم برخورد کرده و با آن مقابله کند. چند راه حل مقابله با خود آزاری برای کودکتان میتواند این موارد باشند:
1. تشویق کودک به صحبت کردن در مورد احساسات خود
در مقابله با خودآزاری در کودکان، اگر شما کودکتان را تشویق کنید تا درباره احساساتش حرف بزند، او راحتتر میتواند ناراحتی و فشار درونی خود را بیرون بریزد و آرامتر شود.
بنابراین، این کار به فرزند شما کمک میکند تا به جای آسیب زدن به خود، احساساتش را با شما یا یک فرد قابل اعتماد در میان بگذارد و حمایت لازم را دریافت کند.
2. آرام باشید و کودک را سرزنش یا قضاوت نکنید
اگر شما هنگام صحبتهای فرزندتان آرام بمانید و او را قضاوت نکنید، او احساس امنیت بیشتری میکند و راحتتر مشکلش را با شما در میان میگذارد.
همچنین، این رفتار شما به فرزندتان کمک میکند تا کمتر احساس شرم و ترس داشته باشد و راحتتر حمایت و درمان را بپذیرد.
3. روشهای حواسپرتی و جایگزین برای درمان خودآزاری در کودکان
اگر شما به فرزندتان کمک کنید تا از روشهای حواسپرتی و جایگزین استفاده کند، او در لحظههای سخت میتواند توجهش را از خودآزاری دور کند و احساساتش را به شکل امنتری تخلیه کند.
در نتیجه، این کار به فرزند شما فرصت میدهد تا آرامتر شود، فشار روانیاش کمتر شود و کمکم به جای آسیب زدن به خود، راههای سالمتری برای مقابله با ناراحتی پیدا کند. چند تا از روشهای حواس پرتی در مقابله با خودآزاری در کودکان هم عبارتند از:
- کودک میتواند به بالش یا کوسن ضربه بزند یا کاغذی را پاره کند.
- میتواند به یک فرد قابل اعتماد پیام بدهد.
- میتواند کمی پیادهروی کند یا فعالیت بدنی سبک انجام دهد.
- میتواند به موسیقی گوش دهد، آواز بخواند یا برقصد.
- میتواند افکار و احساساتش را یادداشت کند.
- میتواند برای چند لحظه بر تنفس خود تمرکز کند.
4. تقویت مهارتهای اجتماعی و ارتباطی کودک
اگر شما به فرزندتان مهارتهای اجتماعی و ارتباطی را آموزش دهید، او بهتر میتواند احساسات، ناراحتیها و نیازهایش را بیان کند و کمتر برای نشان دادن فشارهای درونی به خودآزاری روی میآورد.
این مهارتها به فرزند شما کمک میکنند تا در زمان استرس و اضطراب، به جای آسیب زدن به خود، از راههای سالمتر و مؤثرتری برای کنار آمدن با مشکلات استفاده کند.
5. مدیریت استرس و اضطراب
در صورتی که روشهایی مانند تنفس عمیق، تمرکز ذهن و فعالیتهای آرامشبخش را به او یاد بدهید، فرزندتان بهتر میتواند احساساتش را کنترل کند و به جای خودآزاری، راههای سالمتری برای آرام شدن پیدا کند.
برای مقابله با خودآزاری در کودکان، اگر شما در خانه محیطی آرام و باثبات برای فرزندتان فراهم کنید، استرس و اضطراب او کمتر میشود و احتمال بروز رفتارهای خودآزارانهاش کاهش مییابد.
6. توجه به سلامت جسمی و روانی کودک
اگر شما به تغذیه مناسب و خواب کافی فرزندتان توجه کنید، حال جسمی و روانی او متعادلتر میشود و احتمال بروز رفتارهای خودآزارانهاش کاهش مییابد.
همچنین، وقتی فرزند شما استراحت کافی داشته باشد، بهتر میتواند احساسات و فشارهای روحی خود را کنترل کند.
7. استفاده از تکنیکهای جایگزین برای مقابله با خودآزاری در کودکان
در صورتی که شما با کمک متخصص، راههای جایگزین مانند نقاشی، ورزش یا نوشتن را در اختیار فرزندتان قرار دهید، او میتواند احساسات شدید خود را بدون آسیب زدن به خود تخلیه کند.
این روشهای مقابله با خودآزاری در کودکان به فرزند شما کمک میکنند تا ناراحتیها و فشارهای درونیاش را به شکل سالمتری بیان کند و کمتر به خودآزاری روی بیاورد.
8. دریافت مشاوره تخصصی
اگر متوجه شدید فرزندتان میل به آسیب زدن به خود دارد یا نمیتواند احساسات و فشارهای روحیاش را به شکل سالم کنترل کند، لازم است هرچه زودتر از یک متخصص سلامت روان کمک بگیرید.
در نتیجه، این حمایت تخصصی به فرزندتان کمک میکند تا مهارتهای حل مسئله، کنترل هیجانات و راههای سالم مقابله با مشکلات را یاد بگیرد و کمتر به خودآزاری روی بیاورد.
9. آموزش مهارتهای مدیریت هیجان
اگر شما به فرزندتان مهارتهای مدیریت هیجان را یاد بدهید، او بهتر میتواند احساساتی مثل خشم، اضطراب یا ناراحتی را بشناسد و به جای آسیب زدن به خود، آنها را به شکل سالمتری بیان میکند.
این مهارتهای مقابله با خودآزاری در کودکان به فرزند شما کمک میکنند تا در زمان فشار روحی آرامتر شود، راههای درستتری برای کنترل احساساتش پیدا کند و کمتر به خود آسیب بزند.
10. رسیدگی به ریشههای خودزنی در کودکان
اگر شما به کمک متخصص تلاش کنید تا علتهای اصلی خودزنی فرزندتان، مثل اضطراب، افسردگی یا تجربههای ناراحتکننده را شناسایی و برطرف کنید، احتمال اینکه او دوباره به خودآزاری روی بیاورد کمتر است.
بنابراین، وقتی ریشه مشکل کودکتان درمان شود، فرزند شما یاد میگیرد تا احساسات و فشارهای روانیاش را با روشهای سالمتری مدیریت کند.
11. دارو درمانی برای درمان خودآزاری در کودکان
در مقابله با خودآزاری در کودکان، دارودرمانی میتواند با کاهش علائمی مانند افسردگی، اضطراب یا نوسانات شدید هیجانی که در منابع معتبر روانپزشکی بهعنوان عوامل مرتبط با خودآزاری معرفی شدهاند، به کودک کمک کند تا احساسات خود را بهتر کنترل کند.
وقتی این علائم تحت نظر پزشک کاهش پیدا میکنند، احتمال روی آوردن کودک به رفتارهای آسیبزننده برای تخلیه فشار روانی هم کمتر میشود.
12. برای واکنشهای شدید آماده باشید
چون فرزندتان ممکن است خودآزاری را انکار کند یا پنهان نگه دارد، باید آماده باشید که هنگام صحبت درباره این موضوع ناراحت، عصبانی یا ساکت شود.
در نتیجه، اگر از قبل برای چنین واکنشهایی آماده باشید، میتوانید آرامش خود را حفظ کنید، بدون قضاوت با او حرف بزنید و برای دریافت کمک تخصصی بهموقع اقدام کنید.
13. ایجاد فضای امن برای ارتباط
در مقابله با خودآزاری در کودکان، اگر شما فضایی امن و آرام برای فرزندتان ایجاد کنید، او بیشتر احساس میکند که میتواند بدون ترس از سرزنش یا قضاوت، درباره احساسات و مشکلاتش با شما حرف بزند.
همچنین، وقتی فرزندتان در کنار شما احساس امنیت عاطفی داشته باشد، بهجای پنهان کردن دردهایش، از شما یا یک متخصص کمک میگیرد.
14. دور نگه داشتن وسایل خطرناک برای مقابله با خودآزاری در کودکان
شما باید وسایل خطرناک را از دسترس کودک دور نگه دارید، چون در لحظههای ناراحتی، ممکن است که او بدون فکر به خودش آسیب بزند.
این کار یک اقدام ساده اما بسیار مهم برای حفظ امنیت کودک است و به شما فرصت میدهد تا زودتر مداخله کنید و کمک مناسب بگیرید.
برای درمان خودآزاری در کودکان چه زمانی باید از کمک حرفهای استفاده کرد؟
اگر نشانههایی از خودآزاری در کودکان خود را میبینید یا حتی به آن مشکوک هستید، بهتر است هرچه زودتر از یک پزشک یا متخصص سلامت روان کمک بگیرید.
مراجعه به متخصص به فرزندتان کمک میکند تا حمایت و درمان مناسب را دریافت کند و راههای سالمتری برای کنار آمدن با احساسات و مشکلاتش را یاد بگیرد.
باورهای نادرست درباره خودزنی در کودکان
در درمان اختلالات خودآزاری سعی کنید که حتما باورهای نادرست در این زمینه را تشخیص داده و بدانید که آیا واقعا کودکتان به خود آزاری مبتلا است یا خیر. بنابراین، ما در این بخش چند باور نادرست درمورد خودآزاری و خودزنی در کودکان را برای شما آوردهایم:
تفاوت خودزنی با جلب توجه در کودکان
شاید شما در فرزندان دیگران دیدهاید که خیلی از بچهها گاهی اوقات برای جلب توجه دست به کارهای غیرمتعارفی میزنند که به عقیده برخی همین خودزنی است. اما چنین چیز خودزنی با جلب توجه یکسان نیست و تفاوتهایی اساسی دارد:
تفاوت در تعریف و ماهیت
وقتی کودکی جلب توجه میکند، معمولاً جیغ میزند، گریه میکند یا ادای آسیب زدن به خودش را درمیآورد. اما معمولاً این آسیبها واقعی نیستند.
با این حال، کودکی که واقعاً دچار خودآزاری باشد، به خودش آسیب جسمی حقیقی میزند. برای همین، در خودآزاری در کودکان یک تفاوت اصلی بین جلب توجه و خودآزاری واقعی وجود دارد.
تفاوت در انگیزهها و دلایل
خودزنی معمولاً به دلیل فشارها و دردهای عاطفی درونی رخ میدهد و کودک ممکن است با ایجاد درد جسمی تلاش کند تا احساسات شدید خود را آرام کند.
در مقابل، رفتارهای کودک که با هدف جلب توجه انجام میشوند بیشتر از نیازهای اجتماعی و عاطفی مانند کمبود توجه، محبت یا حمایت از سوی والدین و اطرافیان ناشی میشوند.
تفاوت در نحوه بروز رفتار
در خودآزاری در کودکان آنها معمولاً این رفتار را پنهان میکنند و نمیخواهند کسی متوجه شوند، چون احساس شرم یا ناراحتی دارند.
در مقابل، رفتارهای مربوط به جلب توجه آنها معمولاً آشکارا و در حضور دیگران انجام میشوند تا واکنش و توجه اطرافیان را جلب 
سوالات متداول در خصوص خودآزاری در کودکان
در رابطه با خودآزاری در کودکان شاید شما این سوالات را داشته باشید:
علت خودزنی کودکان چیست و چه معنایی دارد؟
خودزنی در کودکان معمولاً نشانهای از فشارهای شدید عاطفی مانند اضطراب، خشم، غم یا ناتوانی در بیان احساسات است.
این رفتار اغلب به این معناست که کودک برای کنار آمدن با دردهای روانی یا تخلیه هیجانات دشوار، به شکل نادرستی از آسیب رساندن به خود استفاده میکند.
آیا خودزنی در کودکان به خاطر جلب توجه است؟
خودزنی و خودآزاری در کودکان معمولاً به معنای جلب توجه نیست؛ بلکه اغلب راهی برای کنار آمدن با دردهای عاطفی عمیق، احساسات سرکوبشده یا مدیریت استرس شدید است که کودک قادر به بیان آنها نیست.
چطور از خودآزاری در کودکان جلوگیری کنیم؟
روشهای گوناگونی برای کمک در این زمینه وجود دارد.
اختصاص زمان برای بودن با کودک، ایجاد ارتباطی صمیمی و باز، شناسایی و رفع عواملی که زمینهساز خودزنی هستند و استفاده از راهکارهای مقابلهای در لحظات دشوار میتوانند به کاهش این رفتار کمک کنند.
روشهای کمک به کودکانی که خودآزاری میکنند چیست؟
پشتیبانی همهجانبه از کودک، فهمیدن و به رسمیت شناختن احساسات او، و دریافت مشاوره تخصصی و بهرهگیری از درمان شناختیرفتاری میتواند در برطرف کردن خودآزاری در کودکان بسیار مؤثر باشد.
آیا خانوادهها باید درباره خودآزاری با بچهها صحبت کنند؟
بله. برخی والدین که گمان میکنند صحبت با کودک درباره خودزنی ممکن است او را به انجام آن تشویق کند. اما گفتوگوی باز و صادقانه با کودک میتواند به او کمک کند تا راههای سالمتر و ایمنتری را برای مدیریت احساسات خود یاد بگیرد.
چطور خودزنی و درد جسمی میتواند درد را تسکین دهد؟
زمانی که بدن آسیب میبیند، مغز بهطور خودکار مادهای به نام اندورفین ترشح میکند تا به تحمل درد کمک کند.
آزاد شدن ناگهانی اندورفین در هنگام خودزنی ممکن است برای کودک نوعی رهایی کوتاهمدت از مشکلاتی باشد که راهحل مناسبی برای آنها ندارد. بنابراین، خودآزاری در کودکان میتواند این اثر تسکین دهنده در آنها را داشته باشد.
آیا خودزنی و خودآزاری به معنای تمایل به خودکشی است؟
خودزنی و خودآزاری در کودکان معمولاً نشاندهنده تمایل به مرگ یا قصد خودکشی نیست. با این حال، اگر این رفتار بدون رسیدگی و درمان رها شود، میتواند در آینده خطر بروز رفتارهای جدیتری مانند خودکشی را افزایش دهد.
منبع: unicef
- اختلال نافرمانی مقابله ای در کودکان: نشانه ها + راه...
- تاثیر استرس والدین بر کودکان: دلایل و پیامدها + راهکار...
- اختلال استرس پس از سانحه در کودکان: علائم + درمان...
- تروما در کودکان چیست: علائم + روشهای درمان ترومای کودکی
- اختلال سلوک در کودکان چیست؟ علائم و نشانه ها +...
- راه رفتن در خواب کودکان: علل، نشانهها و درمان خوابگردی
