آموزش مهارت همدلی به نوجوانان: راهکارهای تقویت همدلی در نوجوانان

آموزش مهارت همدلی به نوجوانان به آن‌ها کمک می‌کند احساسات، نیازها و دیدگاه‌های دیگران را بهتر درک کنند و در روابط خانوادگی و اجتماعی واکنش سنجیده‌تری داشته باشند. مهارت همدلی در نوجوانان فقط به معنای مهربانی نیست؛ بلکه توانایی درک شرایط فرد مقابل، دیدن موقعیت از زاویه دید او و توجه به احساساتش است. فشار همسالان، شکل‌گیری هویت، نیاز به پذیرفته شدن، اختلاف با والدین و گسترش ارتباطات مجازی از چالش‌های تقویت همدلی در نوجوانان هستند. به همین دلیل، آموزش مهارت همدلی به دانش آموزان نوجوان بهتر است با الگوسازی، گفت‌وگو درباره احساسات، گوش دادن فعال و تمرین در موقعیت‌های واقعی انجام شود.

اگر فرزند نوجوانی دارید و می‌خواهید همدلی را در او نهادینه کنید، با ما در این مطلب از بلاگ مامانی نو همراه باشید تا با توصیه‌های خانم کوثر یاوری، روانشناس کودک، درباره راه‌های تقویت و تمرین همدلی در نوجوانان آشنا شوید.

آموزش مهارت همدلی به نوجوانان

چرا آموزش مهارت همدلی به نوجوانان مهم است؟

همدلی فقط به معنای مهربان بودن نیست؛ نوجوان باید یاد بگیرد احساسات و دیدگاه فرد مقابل را بشناسد، پیش از قضاوت به شرایط او فکر کند و متناسب با آن واکنش نشان دهد

همدلی واکنشی عاطفی است که به نوجوان کمک می‌کند احساسات دیگران را بهتر درک کند و در روابط خود اعتماد، صمیمیت و احساس تعلق بیشتری داشته باشد. آموزش مهارت همدلی به نوجوانان به آن‌ها کمک می‌کند:

  •  با دوستان و اعضای خانواده روابط سالم‌تری داشته باشد
  • دیگران را راحت‌تر بپذیرد و تحمل کند
  • سوءتفاهم‌ها را بهتر حل کند
  • کمتر به سمت قلدری و زورگویی کشیده شود
  • برای برقراری ارتباط موفق در بزرگسالی آماده شود
    دلایل اهمیت همدلی در نوجوانان

همدلی ویژگی‌ ذاتی‌ای نیست، بلکه مهارتی است که با تمرین رشد می‌کند. گوش دادن، صحبت کردن درباره احساسات، مشاهده رفتار همدلانه والدین و تجربه موقعیت‌های مختلف به نوجوان کمک می‌کند این مهارت را تقویت کند. در واقع، آموزش همدلی به کودکان از سال‌های ابتدایی زندگی آغاز می‌شود و والدین با رفتار و گفت‌وگوی روزمره می‌توانند زمینه رشد این مهارت را فراهم کنند. وقتی نوجوان از ناراحتی یا استرس خود صحبت می‌کند و مثلا به او می‌گویید که «حتماً شرایط خیلی سختی بوده. متأسفم که روز دشواری داشتی. اگر کاری از دست من برمی‌آید، بگو تا کمکت کنم» ، احساس همراهی و تعلق را در او تقویت می‌کنید. 

آموزش مهارت همدلی به نوجوانان به آن‌ها کمک می‌کند احساسات و دیدگاه‌های دیگران را بهتر درک کنند و روابط سالم‌تری با خانواده، دوستان و همسالان داشته باشند. این مهارت با گوش دادن فعال، گفت‌وگو درباره احساسات، الگوبرداری از والدین و تجربه موقعیت‌های مختلف تقویت می‌شود. در این مطلب مامانی نو با اهمیت همدلی، مزایای آن، عوامل مؤثر بر شکل‌گیری این مهارت و چالش‌های آموزش آن آشنا می‌شوید و راهکارهایی کاربردی برای تقویت مهارت همدلی در نوجوانان و آموزش آن در خانه و مدرسه می‌خوانید.

همدلی در نوجوانان

نحوه آموزش مهارت همدلی به نوجوانان

همدلی به چه معناست؟ همدلی یعنی بتوانید احساسات دیگران را درک کنید، چیزها را از زاویه دید آن‌ها ببینید و خودتان را جای آن‌ها بگذارید

برای تقویت مهارت همدلی در نوجوانان بهتر است آموزش را از موقعیت‌های ساده و واقعی زندگی شروع کنید. نوجوان باید بتواند همدلی را در رفتارهای روزمره ببیند و تمرین کند، نه اینکه فقط تعریف آن را حفظ کند. در ادامه چند راهکار کاربردی برای تشویق نوجوان به همدلی معرفی کرده‌ایم، بیشتر این روش‌ها برای آموزش مهارت همدلی به دانش‌آموزان دوره متوسطه هم به کار می‌آیند.
چگونگی آموزش همدلی به نوجوانان

1. الگوی مثبتی برای نوجوان خود باشید

گوش دادن با دقت، پذیرفتن احساسات و تلاش برای درک شرایط نوجوان به او پیام می‌دهد که احساساتش قابل بیان و ارزشمند هستند. همین تجربه به‌مرور پایه‌ای برای شکل‌گیری توانایی همدلی او با دوستان، خواهر و برادر و دیگران خواهد شد.

آموزش مهارت همدلی به نوجوانان لزوماً به درس‌ها و آموزش‌های رسمی نیاز ندارد و بیشتر در رفتارهای ساده روزمره شکل می‌گیرد. وقتی نوجوان درباره نگرانی خود صحبت می‌کند، با حوصله به حرف‌هایش گوش دهید، درباره احساسش سؤال کنید یا هنگام ناراحتی بدون عجله برای حل مشکل کنارش بمانید. این رفتارها به او نشان می‌دهند همدلی در عمل چگونه است و چطور می‌تواند همین توجه و درک را در روابط خود با دیگران به کار ببرد.

2. استفاده از روش «وکیل مدافع شیطان»

نوجوان‌ها ممکن است هنگام اختلاف با دوستان یا همکلاسی‌ها خیلی سریع به این نتیجه برسند که طرف مقابل عمداً رفتار بدی داشته است. در چنین موقعیت‌هایی به جای رد کردن نظر نوجوان، از او بخواهید لحظه‌ای خودش را جای طرف مقابل بگذارد و موضوع را از دیدگاه او بررسی کند. از او بپرسید: «فکر می‌کنی چه چیزی باعث شده او این‌طور رفتار کند؟» یا «اگر جای او بودی، چه احساسی داشتی؟» این روش به نوجوان کمک می‌کند پیش از قضاوت، دیدگاه‌های متفاوت را در نظر بگیرد. این تمرین یکی از روش‌های مناسب برای آموزش همدلی به کودکان و نوجوانان در سال‌های مدرسه است.

3. کمک گرفتن از رویدادهای تاریخی برای آموزش مهارت همدلی به نوجوانان

نوجوانی وقت خوبی برای مطالعۀ رویدادهای تاریخی ناگوار است. گفت‌وگو دربارۀ بعضی اتفاقات تاریخی مثل جنگ‌، بی‌عدالتی و فجایع اجتماعی می‌تواند فرصتی برای آموزش مهارت همدلی به نوجوانان در ابعادی گسترده‌تر فراهم کند؛ زیرا نوجوان یاد می‌گیرد احساسات و شرایط افرادی را درک کند که ممکن است هیچ تجربه مشترکی با زندگی امروزی او نداشته باشند.

همدلی در نوجوانان یعنی چه؟
  • درک احساسات فرد مقابل
  • دیدن موقعیت از زاویه دید دیگران
  • گوش دادن بدون قضاوت
  • توجه به نیازهای عاطفی دیگران
  • واکنش مناسب به احساسات اطرافیان

کمک گرفتن از اتفاقات تاریخی

4. طرح داستان‌های کمتر روایت شده برای تقویت همدلی تاریخی

برای تقویت همدلی در نوجوانان، می‌توانید در کنار رویدادهای مهم تاریخی، آن‌ها را با روایت افرادی آشنا کنید که معمولاً کمتر درباره زندگی و تجربه آن‌ها صحبت شده است. داستان خانواده‌ها، کودکان، مهاجران، قربانیان حوادث یا افرادی که در شرایط دشوار زندگی کرده‌اند، می‌تواند تصویر کامل‌تری از یک اتفاق تاریخی ایجاد کند. صحبت درباره این روایت‌ها به او کمک می‌کند یک اتفاق را از چند زاویه ببیند و درباره احساس و واکنش افراد مختلف فکر کند.

5. استفاده از هنر و عکاسی برای ایجاد فرصت‌های آموزش همدلی به نوجوانان

تصویر، نقاشی و عکاسی می‌توانند ابزارهای جذابی برای تمرین همدلی باشند. یک عکس را بدون توضیح به نوجوان نشان دهید و از او بخواهید فقط بر اساس چیزهایی که می‌بیند، درباره موقعیت فکر کند. مثلاً بپرسید: «فکر می‌کنی این فرد چه احساسی دارد؟»، «چه اتفاقی ممکن است قبل از گرفتن این عکس رخ داده باشد؟» و «آیا می‌توانی توضیح دیگری برای این صحنه پیدا کنی؟» با این کار نوجوان از زاویه دید دیگران به یک موقعیت نگاه می‌کند.
هنر و عکاسی

6. صحبت در مورد احساسات به طور صادقانه راهی برای آموزش مهارت همدلی به نوجوانان

آموزش مهارت همدلی به نوجوانان زمانی مؤثرتر است که نوجوان آن را در رفتار والدین ببیند؛ گوش دادن با دقت، پذیرفتن احساسات و نشان دادن درک، درس‌هایی هستند که بیشتر از نصیحت در ذهن او می‌مانند

نوجوانی که واژه‌های لازم برای توصیف احساسات خود را نمی‌شناسد، ممکن است در فهم احساسات دیگران نیز با مشکل روبه‌رو شود. به همین دلیل، در مسیر آموزش همدلی به کودکان و نوجوانان، نام‌گذاری احساسات و گفت‌وگوی صادقانه درباره آن‌ها اهمیت زیادی دارد. پدر و مادرها می‌توانند درباره احساسات خود صحبت کنند. مثلاً بگویند: «امروز به خاطر کارهایی که باید انجام بدهم کمی استرس دارم» یا «از اینکه توانستم این کار را تمام کنم، احساس خوبی دارم.» این کار به نوجوان نشان می‌دهد احساساتی مانند خشم، ناراحتی، استرس، شادی و ناامیدی بخشی طبیعی از زندگی هستند و می‌توان درباره آن‌ها حرف زد. وقتی نوجوان یاد می‌گیرد احساس خود را بشناسد و درباره‌اش صحبت کند، قدم مهمی برای شناخت احساسات دیگران نیز برمی‌دارد.

7. به نوجوان خود اجازه دهید با دیدگاه‌ها و تجربیات متفاوت از زندگی آشنا شود

همدلی زمانی رشد بیشتری پیدا می‌کند که نوجوان فقط در دایره تجربه‌های آشنای خودش باقی نماند. آشنایی با افراد، خانواده‌ها و سبک‌های زندگی متفاوت به او نشان می‌دهد همه انسان‌ها شرایط یکسانی ندارند. فعالیت‌های داوطلبانه، حضور در برنامه‌های اجتماعی، وقت گذراندن با افراد مختلف، شنیدن داستان زندگی دیگران یا سفر به آموزش مهارت همدلی به نوجوانان کمک می‌کنند زیرا به او می‌فهمانند که همه افراد مانند او فکر، احساس یا زندگی نمی‌کنند و هرکسی داستان و شرایط خاص خودش را دارد.
آشنا شدن نوجوان با دیدگاه ها و تجربیات متفاوت

8. شناخت روحیات دیگران و تقویت همدلی در نوجوانان

نوجوانانی که همدلی را یاد گرفته در جواب دوستش که نمره کمی در امتحان آورده نمی‌گوید  «اشکالی ندارد، امتحان مهمی نبود» بلکه می‌گوید «می‌دانم برای این امتحان خیلی تلاش کردی و احتمالاً الان خیلی ناامیدی.» 

برای تقویت مهارت همدلی در نوجوانان لازم است به آن‌ها یاد بدهیم رفتار دیگران را فقط بر اساس ظاهر یک اتفاق تفسیر نکنند. مثلاً اگر دوستی در مدرسه کم‌حرف است، شاید خجالتی، خسته، نگران یا درگیر مسئله‌ای شخصی باشد. نوجوان باید یاد بگیرد به جای حدس قطعی، سؤال مناسب بپرسد و به پاسخ فرد مقابل گوش دهد.

9. مدیریت احساسات و هیجانات

یکی از پایه‌های مهم مهارت همدلی در نوجوانان توانایی کنترل هیجان‌های شخصی است. چند نفس عمیق، فاصله گرفتن کوتاه از موقعیت، نوشیدن آب یا به تعویق انداختن یک گفت‌وگوی تنش‌زا می‌تواند به او فرصت دهد احساس خود را بهتر مدیریت کند. مدیریت هیجان به معنای نادیده گرفتن یا سرکوب احساسات نیست؛ نوجوان باید احساسش را بشناسد، اما اجازه ندهد خشم یا ناراحتی، رفتار او را به‌طور کامل کنترل کند.

10. خوب گوش کردن؛ مهم در آموزش مهارت همدلی به نوجوانان

گوش دادن فعال یکی از پایه‌های رابطه همدلانه است. نوجوان باید بداند گوش دادن یعنی تلاش برای فهمیدن حرف فرد مقابل، نه اینکه فقط منتظر بماند تا نوبت خودش برای صحبت کردن برسد. نوجوان باید بیاموزد که وقتی فردی با او صحبت می‌کند، بهتر است تلفن همراه را کنار بگذارد، حرف طرف مقابل را قطع نکند و پیش از پایان صحبت، راه‌حل آماده نکند. استفاده از سؤال‌های روشن‌کننده نیز می‌تواند به فهم بهتر کمک کند.

چرا آموزش مهارت همدلی به نوجوانان مهم است؟
  • ایجاد روابط سالم‌تر
  • پذیرش بهتر تفاوت‌ها
  • کاهش سوءتفاهم و درگیری
  • کاهش احتمال رفتارهای آزارگرانه
  • تقویت مهارت‌های ارتباطی
  • آمادگی بهتر برای روابط آینده

گوش کردن به نوجوانان

11. تمرین مداوم مهارت‌های همدلی

همان‌طور که نوجوان برای یادگیری مهارت ورزشی به تمرین نیاز دارد، برای رشد مهارت‌های اجتماعی و عاطفی، از جمله همدلی، نیز باید فرصت تمرین داشته باشد. برای آموزش مهارت همدلی به نوجوانان مثلاً می‌توانید هنگام تماشای فیلم از او بپرسید شخصیت اصلی چه احساسی دارد و چرا. هنگام بروز یک اختلاف خانوادگی، از او بخواهید دیدگاه هر دو طرف را بررسی کند. حتی می‌توانید از بازی هایی برای آموزش همدلی به کودکان و نوجوانان نیز کمک بگیرید. این تمرین‌های کوتاه و مداوم به‌مرور باعث می‌شوند توجه به احساسات دیگران به بخشی طبیعی از رفتار نوجوان تبدیل شود.

12. محول کردن وظایف مختلف به فرزند نوجوان

مسئولیت‌پذیری می‌تواند فرصت خوبی برای توجه به نیازهای دیگران و تمرین همدلی ایجاد کند. انجام بخشی از کارهای خانه، کمک به خواهر یا برادر کوچک‌تر، یا مراقبت از حیوان خانگی باعث می‌شود نوجوان ببیند رفتار او چه تأثیری بر دیگران دارد. برای مثال، وقتی نوجوان مسئول آماده کردن بخشی از وسایل یک فعالیت خانوادگی می‌شود، می‌تواند تجربه کند که فراموش کردن یک کار چگونه دیگران را تحت تأثیر قرار می‌دهد.

13. تعریف از رفتارهای همدلانه فرزند نوجوان

تقویت همدلی در نوجوانان با شناخت احساسات خودشان آغاز می‌شود؛ نوجوانی که بتواند خشم، ناراحتی، اضطراب یا شادی خود را بشناسد و درباره آن صحبت کند، بهتر می‌تواند احساسات دیگران را نیز تشخیص دهد

حین تقویت همدلی در نوجوانان، وقتی نوجوان رفتار همدلانه‌ای نشان می‌دهد، بهتر است دقیقاً همان رفتار را مورد توجه قرار دهید. به جای «آفرین، بچه خوبی هستی» بگویید: «وقتی دیدی دوستت ناراحت است و قبل از اینکه نصیحتش کنی به حرفش گوش دادی، خیلی خوب توانستی احساسش را درک کنی.» بازخورد مشخص به نوجوان کمک می‌کند بفهمد کدام رفتار او همدلانه بوده است. این کار باعث می‌شود احتمال تکرار آن رفتار افزایش پیدا کند و به‌تدریج همدلی به بخشی از ارزش‌ها و شیوه ارتباطی او تبدیل شود.
تعریف از رفتار های همدلانه

نوجوانان با چه کسانی بیشتر احساس همدلی می‌کنند؟

نوجوانان معمولاً درک احساسات افرادی را که به آن‌ها نزدیک‌تر هستند آسان‌تر می‌دانند. دوست صمیمی، خواهر یا برادر و فردی که تجربه‌ای مشابه با نوجوان داشته است، ممکن است احساس نزدیکی بیشتری ایجاد کند. شباهت در تجربه‌ها می‌تواند همدلی را آسان‌تر کند؛ اما هدف از تقویت مهارت همدلی در نوجوانان این است که نوجوان بتواند این توانایی را به افرادی فراتر از حلقه نزدیک خود نیز گسترش دهد. او باید یاد بگیرد برای درک احساس فرد دیگر، لازم نیست حتماً همان تجربه را داشته باشد.

چرا والدین باید بر تقویت همدلی در نوجوانان تمرکز کنند؟

نوجوان در دوره‌ای قرار دارد که روابط اجتماعی و احساس تعلق اهمیت زیادی پیدا می‌کنند. او می‌خواهد در گروه دوستان خود پذیرفته شود و در عین حال استقلال بیشتری داشته باشد. همین موضوع باعث می‌شود اختلاف‌ها و سوءتفاهم‌های اجتماعی برای او اهمیت زیادی پیدا کنند. آموزش مهارت همدلی به نوجوانان می‌تواند به آن‌ها کمک کند هنگام اختلاف، کمی مکث کنند و فقط بر احساس خودش تمرکز نداشته باشند. این مهارت همچنین در ایجاد اعتماد، احساس تعلق و روابط سالم‌تر نقش دارد. از طرف دیگر، بخش زیادی از ارتباط نوجوانان امروز از طریق پیام‌رسان‌ها و شبکه‌های اجتماعی انجام می‌شود. در ارتباط متنی، بسیاری از نشانه‌های غیرکلامی مانند لحن صدا، حالت چهره و زبان بدن وجود ندارند و همین موضوع می‌تواند احتمال سوءبرداشت را افزایش دهد. گفت‌وگوی حضوری و تمرین توجه به نشانه‌های عاطفی، در چنین شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

موانع تقویت همدلی در نوجوانان
  • فشار همسالان
  • بحران هویت
  • مشکلات ارتباطی
  • دشواری در شناخت احساسات
  • ارتباطات بیش از حد مجازی
  • مقاومت در برابر نصیحت والدین
  • قضاوت سریع درباره دیگران

اهمیت تمرکز بر همدلی نوجوانان

چرا تقویت همدلی در نوجوانان می‌تواند چالش‌برانگیز باشد؟

نوجوانی دوره تغییرات مهم عاطفی و اجتماعی است. نوجوان در حال ساختن هویت خود است و نظر دوستان و همسالان می‌تواند تأثیر زیادی بر اعتمادبه‌نفس و احساس ارزشمندی او داشته باشد. ارتباطات مجازی نیز می‌توانند آموزش مهارت همدلی به نوجوانان را مشکل‌تر کند. وقتی نوجوان بیشتر از طریق پیام و صفحه نمایش با دیگران ارتباط برقرار می‌کند، ممکن است لحن، حالت چهره یا زبان بدن فرد مقابل را نبیند و در نتیجه، سریع‌تر دچار سوءتفاهم شود. در چنین شرایطی، مهارت همدلی در نوجوانان اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا به آن‌ها کمک می‌کند پیش از قضاوت، کمی مکث کنند، شرایط را از دیدگاه فرد مقابل ببینند و به جای واکنش از روی خشم یا سوءبرداشت، با درک و مهربانی برخورد کنند. با این حال، یادگیری چنین مهارتی زمانی آسان‌تر است که نوجوان نمونه واکنش همدلانه را در رفتار والدین خود ببیند و فرصت کافی برای تمرین داشته باشد.
پر چالش بودن تقویت همدلی در کودکان

چالش‌ها و موانع در آموزش مهارت همدلی به نوجوانان کدامند؟

تقویت مهارت همدلی در نوجوانان همیشه ساده نیست و ممکن است والدین در این راه با موانع مختلفی روبه‌رو شوند:

چالش اول؛ درگیری با مسائل شخصی: بحران هویت، فشار همسالان، نگرانی‌های اجتماعی و دغدغه‌های دوران نوجوانی ممکن است بخش زیادی از ذهن فرزندتان را درگیر کند. نوجوان هنوز در حال شناخت احساسات و افکار خود است و گاهی نمی‌تواند آن‌ها را به‌درستی تشخیص دهد یا بیان کند. طبیعی است که وقتی فرد در درک احساسات خودش مشکل دارد، درک احساسات دیگران نیز برایش دشوارتر باشد. 

چالش دوم؛ مقاومت در برابر آموزش مستقیم: بسیاری از نوجوانان علاقه‌ای به شنیدن نصیحت یا آموزش مستقیم از والدین و مربیان ندارند. بنابراین بهتر است به جای صحبت‌های طولانی، از موقعیت‌های واقعی و روش‌های جذاب استفاده کنید. مهم‌تر از همه، خودتان الگوی رفتاری مناسبی باشید و با نشان دادن همدلی در روابط روزمره، به نوجوان فرصت دهید این مهارت را از رفتار شما یاد بگیرد.
چالش های آموزش همدلی به نوجوانان

مزایای آموزش مهارت همدلی به نوجوانان

برای تقویت مهارت همدلی در نوجوانان لازم نیست همیشه موقعیت‌های آموزشی ویژه‌ای ایجاد کنیم؛ گفت‌وگو درباره یک اختلاف، تماشای یک فیلم، شنیدن داستان زندگی دیگران یا حتی یک گفت‌وگوی ساده خانوادگی می‌تواند فرصتی برای تمرین همدلی باشد.

آموزش مهارت همدلی به نوجوانان می‌تواند کیفیت ارتباط نوجوان با خانواده، دوستان و همکلاسی‌ها را افزایش دهد. نوجوانی که بهتر احساسات دیگران را تشخیص می‌دهد، راحت‌تر می‌تواند در یک اختلاف، دیدگاه طرف مقابل را نیز در نظر بگیرد. پذیرش بیشتر تفاوت‌ها، روابط اجتماعی قوی‌تر، گفت‌وگوی مؤثرتر، کاهش احتمال رفتارهای آزارگرانه و افزایش توانایی همکاری از مزایای رشد همدلی هستند. این مهارت همچنین در آینده به نوجوان کمک می‌کند روابط شخصی و حرفه‌ای سالم‌تری ایجاد کند.
نکات مثبت آموزش همدلی به نوجوان

عوامل موثر بر همدلی نوجوانان

عوامل مختلفی می‌توانند بر شکل‌گیری و تقویت مهارت همدلی در نوجوانان تأثیر بگذارند. احساس امنیت در خانواده، دریافت حمایت و درک متقابل از سوی والدین و دوستان، رشد در محیطی آرام و امن و همچنین ارتباط با افرادی که فرهنگ یا دیدگاه‌های مشترکی دارند، از مهم‌ترین این عوامل هستند. رفتار و شیوه برخورد خانواده با نوجوان نیز نقش مهمی در پرورش توانایی او برای درک احساسات دیگران دارد.
عامل های موثر بر همدلی در نوجوانان

تفاوت‌های بین‌فردی و تاثیر آن در برقراری روابط همدلانه

همه نوجوانان به یک شکل احساسات خود را نشان نمی‌دهند. یکی ممکن است هنگام ناراحتی زیاد صحبت کند و دیگری ترجیح دهد سکوت کند. بعضی نوجوانان احساسات خود را به‌راحتی بیان می‌کنند و برخی دیگر برای پیدا کردن کلمات مناسب به زمان بیشتری نیاز دارند. به همین دلیل، در آموزش مهارت همدلی به نوجوانان نباید یک شیوه واکنش را معیار همدلی قرار داد. ممکن است نوجوانی احساس همدلی زیادی داشته باشد، اما نتواند آن را به شکل کلامی نشان دهد. شناخت این تفاوت‌ها به نوجوان نیز کمک می‌کند دیگران را بر اساس معیارهای شخصی خود قضاوت نکند.
تفاوت های همدلی در نوجوانان

نبایدهای روابط همدلانه

رابطه همدلانه زمانی شکل می‌گیرد که فرد مقابل احساس کند شنیده و درک می‌شود؛ کوچک شمردن احساسات، قضاوت عجولانه، قطع کردن صحبت یا ارائه راه‌حل ناخواسته می‌تواند حتی با وجود نیت خوب، این احساس را از بین ببرد

در مسیر آموزش مهارت همدلی به کودکان و نوجوانان، لازم است نوجوان یاد بگیرد که از این رفتارها پرهیز کند:

  • کوچک شمردن یا بی‌اهمیت دانستن احساسات فرد مقابل
  • مقایسه کردن مشکل او با مشکلات دیگران
  • قضاوت کردن پیش از اینکه تمام ماجرا را بشنود
  • ارائه راه‌حل بدون اینکه از او درخواست شده باشد
  • گفتن جمله‌هایی مانند «این که چیزی نیست» یا «زیادی حساس شدی»
  • سرزنش کردن فرد به دلیل احساساتی که تجربه می‌کند
  • تبدیل گفت‌وگو درباره احساسات به بحث و مشاجره
    اصول روابط همدلانه

چگونه با نوجوانان درک بهتری از احساسات پیدا کنیم؟

درک احساسات نوجوانان به صبر، زمان و گوش دادن با دقت نیاز دارد. برای آموزش مهارت همدلی به نوجوانان بهتر است پیش از صحبت کردن یا ارائه راه‌حل، به فرزندتان فرصت دهید احساسات و نگرانی‌هایش را بیان کند. اگر با مشکلی روبه‌رو شده است، ابتدا با آرامش از او بپرسید چه احساسی دارد و سپس سؤال کنید که برای بهتر شدن شرایط چه کمکی از شما برمی‌آید. این برخورد به نوجوان نشان می‌دهد احساساتش شنیده و درک می‌شود.
درک احساسات نوجوانان

سوالات متداول در خصوص آموزش مهارت همدلی به نوجوانان

در پایان این مطلب از وبلاگ مامانی نو، با پاسخ به پرسش‌های زیر روش‌های آموزش همدلی به کودکان و نوجوانان را مرور می‌کنیم:

مهارت همدلی چیست و چرا آموزش آن به نوجوانان اهمیت دارد؟

همدلی یعنی تلاش برای درک احساسات و دیدگاه فرد دیگر و واکنش مناسب به آن‌ها. این مهارت به نوجوان کمک می‌کند روابط سالم‌تری داشته باشد، تفاوت‌ها را بهتر بپذیرد و اختلاف‌ها را سنجیده‌تر مدیریت کند.

چگونه می‌توان مهارت همدلی را به نوجوان آموزش داد؟

الگوسازی والدین، صحبت درباره احساسات، گوش دادن فعال، نقش‌آفرینی، بررسی موقعیت‌های واقعی و آشنایی با تجربه‌های متفاوت به تقویت همدلی در نوجوانان کمک می‌کند.

والدین چگونه می‌توانند الگوی مناسبی برای آموزش همدلی به نوجوان خود باشند؟

والدین باید هنگام صحبت کردن نوجوان با دقت گوش دهند، احساسات او را کوچک نشمارند و پیش از ارائه راه‌حل، تلاش کنند شرایط را از نگاه او بفهمند. نوجوان با مشاهده این رفتارها، همدلی را در عمل یاد می‌گیرد.

چگونه می‌توان نوجوان را به درک احساسات دیگران تشویق کرد؟

از او بخواهید قبل از قضاوت، احتمال‌های مختلف را بررسی کند و خودش را جای فرد مقابل بگذارد. پرسش‌هایی مانند «اگر جای او بودی چه احساسی داشتی؟» به تقویت دیدگاه‌گیری کمک می‌کند.

آیا صحبت کردن درباره احساسات به افزایش همدلی نوجوانان کمک می‌کند؟

بله. صحبت صادقانه درباره احساسات به نوجوان کمک می‌کند هیجان‌های خودش را بهتر بشناسد و سپس احساسات دیگران را راحت‌تر تشخیص دهد. به همین دلیل، گفت‌وگو درباره احساسات یکی از بخش‌های مهم آموزش مهارت همدلی به نوجوانان است.
پرسش های پرتکرار آموزش همدلی در نوجوانان

 

منبع: susancaso

مقالات مرتبط

نظرات