نحوه از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی: راهنمای کامل و کاربردی و آموزش گام به گام

از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی را باید با بررسی آمادگی کودک و ایجاد یک برنامه روتین وار برای رفتن به دستشویی او آغاز کنید. در این فرایند، شما می‌توانید از تصاویر ساده و ابتدایی برای نشان دادن مراحل توالت رفتن استفاده کنید و به جای پوشک، به فرزندتان شورت معمولی بپوشانید؛ همه این‌ها کمک می‌کنند تا کودک به مرور دستشویی رفتن را یاد گرفته و آن را تمرین کند. با این وجود، از پوشک گرفتن کودک اتیسم چالش‌های خودش را دارد و می‌تواند صبر و حوصله هر پدر مادری را تست کند. اما نگران این مسئله نباشید! ما در این مطلب از وبلاگ مامانینو که تحت نظر روانشناس کودک خانم کوثر یاوری است، نحوه از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی را به صورت گام به گام و نکات انجام آن را توضیح خواهیم داد.

بهترین سن از پوشک گرفتن کودک اتیسمی

نمی‌توانیم بگوییم که بهترین سن از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی برای هر کدام از آنها چقدر است. برای مثال، خیلی از کودکان دچار اوتیسم از بین دو تا سه سالگی آمادگی بیشتری برای ترک استفاده از پوشک و رفتن به توالت دارند.

اما از آنجا که شرایط رشد و عادت‌های رفتاریشان در خانواده متفاوت است، امکان دارد که خیلی از آنها در سن بالاتر از سه سال آماده انجام این کار باشند. بنابراین، برای از پوشک گرفتن کودک اوتیسم، صرفاً به بازه سنی او توجه نکنید.

در عوض به نشانه‌های روحی و روانی کودکتان توجه داشته باشید و ببینید که اگر کودک آمادگی لازم برای انجام این کار را دارد، با کمک یک متخصص کودک اوتیسم و با حوصله و تمرین به کودکتان یاد دهید که چطور این کار را انجام دهد.

اصول و نحوه از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی به صورت گام به گام

اگر نمی‌دانید که آموزش دستشویی رفتن به کودک اوتیسمی را چطور به او بدهید، می‌توانید به صورت قدم به قدم این پروسه را به او یاد دهید:

1. شناسایی نشانه‌‌های دستشویی کودک

از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی همراه با نشانه‌هایی است که شما آن را در بچه‌های عادی هم می‌توانید مشاهده کنید؛ منتها نکته از پوشک گرفتن کودک اوتیسم این است که شاید آنها نسبت به بچه‌های عادی کمی دیرتر این نشانه‌ها را بروز دهند:

• با حرف زدن، اشاره کردن یا حرکات بدن به شما اطلاع می‌دهد که پوشک و لباسش کثیف شده است
• دستورهای ساده‌ای مثل «روی توالت بنشین» را متوجه می‌شود و انجام می‌دهد
• می تواند شلوار خود را به‌تنهایی پایین بکشد و دوباره بالا ببرد
• مدفوع خود را به‌صورت منظم دفع می‌کند و شکل مدفوع غیر عادی نیست
• می تواند در طول روز دست‌کم دو ساعت را بدون خیس کردن سپری کند

در صورتی که شما این نشانه‌ها را دیدید، می‌توانید به کودک خود یاد دهید که چطور خودش به توالت برود و دیگر از پوشک استفاده نکند.

2. برنامه‌ریزی منظم برای از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی

هنگام تعویض پوشک کودک، این کار را در توالت انجام دهید تا کودک به‌تدریج ارتباط میان عوض کردن پوشک و استفاده از توالت را درک کند.

کودک خود را در بازه‌های زمانی مشخص و به‌طور مرتب به دستشویی ببرید. بهتر است زمان‌هایی که معمولاً کودک در آن‌ها ادرار یا مدفوع می‌کند را شناسایی کنید تا بتوانید برنامه دقیق‌تری برای دستشویی رفتنش تنظیم کنید.

داشتن یک برنامه منظم برای آموزش دستشویی به کودک اوتیسمی خوب است، چون برای او قابل پیش‌بینی است و کودک بهتر می‌داند که در چه زمانی باید به دستشویی برود؛ در نتیجه، تغییر عادت‌های روزانه برایش آسان‌تر می‌شود.

3. آماده کردن توالت

اول کودکتان را به نزدیکی توالت ببرید. سپس، با زدن حرف‌های تشویقی به او، بگویید که روی توالت بنشیند (برای مثال، می‌توانید به او بگویید که برای این کار به او پاداش می‌دهید!) اما چرا باید برای از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی فضای توالت را برای او آماده کنیم؟

آماده کردن فضای توالت به کودک اتیسمی کمک می‌کند تا با محیط و رفتن به دستشویی آشنا شود و استفاده مستقل از توالت را یاد بگیرد.

4. استفاده از تصاویر و عکس ‌ها

از آنجا که بسیاری از کودکان اوتیسمی با نشانه‌های دیداری و تصویر بهتر ارتباط برقرار می‌کنند، این روش می‌تواند استفاده از توالت را برایشان قابل‌فهم‌تر کند و وابستگی آنها به پوشک را کاهش دهد.

روی دیوار توالت عکس‌های ساده‌ای از مراحل رفتن به دستشویی (مثل پایین کشیدن شلوار، نشستن روی توالت، تمیز کردن خود و شستن دست‌ها) را قرار دهید. این تصاویر به کودک کمک می‌کنند تا مراحل دستشویی رفتن را بدون نیاز به توضیحات زیاد و به شکلی قابل‌پیش‌بینی یاد بگیرد و بداند در هر مرحله چه کاری باید انجام دهد.

5. باز کردن پوشک

به‌جای پوشاندن پوشک یا شورت آموزشی، شورت معمولی به کودک بپوشانید تا رطوبت ادرار را احساس کند و بتواند به شما بگوید که باید به دستشویی برود.

در روند از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی، این کار به او کمک می‌کند تا ارتباط بین احساس خیس شدن و رفتن به دستشویی را یاد بگیرد؛ این موضوع برای مسئله بی اختیاری ادرار در کودکان اوتیسم نیز اهمیت بیشتری دارد، زیرا آنها باید بتوانند احساس خیس شدن و نیاز به دستشویی را تشخیص دهند.

همچنین، هر بار که به شما خبر نیاز به دستشویی رفتن را داد، می‌توانید به او یک جایزه کوچک دهید تا این رفتار را در خودش تقویت کند.

6. از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی با تشویق به استفاده از علامت‌‌های دستی

از حرکات دستی ساده، مثل اشاره کردن به دستشویی یا مالیدن دست‌ها مثل شست و شو را به کودکتان یاد دهید؛ نشانه‌ها برای آموزش توالت رفتن به کودکان اوتیسمی مفید هستند، چون خیلی از این کودکان در بیان کلامی ممکن است مشکل داشته باشند. بنابراین، یاد گرفتن این علائم انتقال مفهوم آنها برای دستشویی رفتن را آسان‌تر می‌کنند.

7. تمیز کردن خود را به کودک آموزش دهید

اگر کودک خارج از توالت ادرار یا مدفوع کرد و لباس یا بدنش کثیف شد، به‌آرامی به او یاد دهید که لباس خود را عوض و محل آلوده را تمیز کند. در این شرایط، از عصبانی شدن، تنبیه کردن یا نشان دادن واکنش‌های تند به کودک خودداری کنید و با آرامش این مهارت‌ها را به کودک یاد بدهید.

به خاطر داشته باشید که آموزش تمیز کردن بخشی مهم از فرایند از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی است، چون به او یاد می‌دهد که تا به طور کامل پروسه توالت رفتن و تمیز کردن خود را انجام دهد.

8. سرگرم کردن کودک

وقتی که کودکتان می‌خواهد به سمت دستشویی برود، شاید این کار را دوست نداشته باشد و بی‌قراری کند. برای حل این مشکل، می‌توانید برای او داستان کوتاه بگویید، شعر بخوانید یا به روش‌های مختلف حواس او را پرت کنید تا او بتواند این پروسه را راحت‌تر انجام دهد.

9. آموزش شست و شوی بدن به کودک

پس از اینکه کودک دستشویی کرد، او را بشویید. سپس، در مقابل چشمانش دست‌های خود را با آب و مایع دستشویی بشویید. با این کار، کودک یاد می‌گیرد که شستن دست‌ها یکی از مراحل اصلی و اجباری پس از توالت رفتن است.

در فرایند از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی، سعی کنید تا شستن دست‌ها را پس از رفتن به توالت به طور کامل به او آموزش دهید تا این عادت به‌مرور در برنامه روزانه او قرار بگیرد.

10. مکان دستشویی را فراهم کنید

در آموزش دستشویی رفتن به کودکان اوتیسمی کاری کنید که آنها احساس آرامش داشته باشند، چون خیلی از آنها در ابتدا می‌ترسند یا از دستشویی رفتن خوششان نمی‌آید.

برای این کار می‌توانید اجازه دهید تا یکی از اسباب بازی‌های مورد علاقه‌اش را با خودش به دستشویی ببرد و و استرسش برای انجام کار کمتر شود.

11. استفاده از لباس‌های راحت در مسیر از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی

پوشاک روزمره کودک، به ویژه برای دستشویی رفتنش باید طوری باشد که شست و شویشان آسان باشد تا در صورت کثیف شدن، بتوانید آنها را به راحتی تمیز کنید.

لباس‌هایی را برای کودک خود انتخاب کنید که او بتواند به راحتی آنها را بپوشد و از تنش خارج کند. از طرف دیگر، شلوارهای تنگ یا لباس‌هایی که دکمه زیاد داشته و زیپ‌های سفت و محکمی دارند را به او نپوشانید، چون این لباس‌ها دستشویی رفتن را برای کودک سخت می‌کنند.

در نتیجه، برای راحت کردن روند از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی، تا جای امکان پیراهن و لباس‌هایی را برای او فراهم کنید که به آسانی آنها را پوشیده و از تن خارج کند. همچنین، شلوارهای تنگ یا لباس‌هایی که دکمه زیاد و زیپ محکم دارند، ممکن است فرایند رفتن به دستشویی را سخت کنند؛ بنابراین، بهتر است از آن‌ها استفاده نکنید.

با آرامش، همراه کودک‌تان باشید

از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی به صبوری، شناخت نیازهای کودک و توجه به آمادگی او نیاز دارد. در دوره «بدون فریاد» یاد بگیرید چطور با مدیریت واکنش‌های خود، چالش‌های تربیتی را با آرامش بیشتری پشت سر بگذارید.

← مشاهده دوره بدون فریاد

12. تمرین و تکرار

از پوشک گرفتن کودک اتیسم نیاز به تکرار و تمرین مداوم دارد. کودکان اوتیسم مانند بچه‌های عادی ممکن است این فرایند را یاد نگیرند. برای همین، شما باید مدام آنها را تشویق کنید که این کار را تمرین کنند. به این صورت، این فرآیند برایشان با تکرار کردن عادی می‌شود و دیگر خودشان می‌توانند به تنهایی این کار را انجام دهند.

13. حفظ صبر و آرامش

اصولاً شما با کودکان اوتیسم باید صبر و حوصله بیشتری به خرج بدهید، چون زمان یادگیری آنها نسبت به کودکان عادی می‌تواند کمی کندتر باشد. حتی احتمال دارد که شما اعصابتان خورد شود یا از دست کودک عصبانی شوید.

اما نحوه از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی فرآیندی است که شما باید آن را با آرامش به کودکتان یاد دهید، وگرنه او مقاومت می‌کند و کار شما برای آموزش خیلی سخت‌تر خواهد شد.

بنابراین، در طول این روند صبور و آرام باشید و فرصت کافی برای تمرین و یادگیری را به فرزندتان بدهید. همچنین، محیطی ایمن و آرامبخش را برای او فراهم کنید تا او این مهارت را به مرور زمان یاد بگیرد و اضطراب نداشته باشد.

نکات مهم برای آموزش از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی

برای اینکه آموزش دستشویی رفتن به کودک اوتیسمی را برای او از یک پروسه خشک که باید انجام دهد در بیاورید، می‌توانید این کارها را انجام دهید:

1. تشویق و تحسین

در حین از پوشک گرفتن کودک اتیسم، به او حرف‌های مثبت بزنید و حس خوبی به او بدهید؛ شاید فکر کنید که اهمیت این کار چیست، اما گفتن جملات مثبت به کودک به او انگیزه بیشتری برای رفتن به توالت می‌دهد.

برای مثال، شما می‌توانید کودک را برای کارهایی مثل تشخیص دادن نیاز به دستشویی، نشستن روی توالت و شستن دست‌هایش تشویق کنید؛ برای تشویق مثبت و پاداش دادن هم می‌توانید کارهای زیر را انجام دهید:

• بدون استفاده از کلمات، با دست زدن و یک لبخند رضایت خود را نشان دهید.
• پس از انجام درست مراحل توالت، اجازه دهید کودک مدتی فعالیت مورد علاقه‌اش مثل بازی ویدیویی یا بازی با یک اسباب بازی را انجام دهد.
• از جدول‌های تصویری، برچسب‌های تشویقی یا جدول‌های مخصوص ثبت جایزه برای ایجاد انگیزه در کودک استفاده کنید.
  

2. داستان‌های اجتماعی

یاد دادن نحوه از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی می‌تواند برای او گیج‌کننده و سخت باشد. در این موقع، شما می‌توانید از داستان‌های اجتماعی استفاده کنید. این داستان‌ها معمولاً در قالب داستان‌های کوتاه مصور هستند که ایده‌های مختلف را به صورت جذاب و ساده برای کودکان توضیح می‌دهند.

خوبی این داستان‌ها این است که در وب و اینترنت شما راحت می‌توانید آنها را بدون هیچ هزینه‌ای پیدا کنید. برای همین، اگر می‌خواهید مراحل رفتن به توالت را به کودکتان آموزش دهید، می‌توانید یکی از این داستان‌ها را برای او پرینت کرده یا اگر دوست داشتید، آنها را ترسیم کنید تا او ساده‌تر این مراحل را بفهمد.

3. الگوسازی با استفاده از ویدئو

نشان دادن ویدیو یکی از موثرترین راه‌های آموزش توالت رفتن به کودکان اوتیسمی است. برای مثال، یک ویدیو که مخصوصاً برای دیدن بچه‌ها طراحی شده می‌تواند به کودک خیلی ساده و با مراحل پشت سر هم نشان دهد که در هر مرحله از توالت رفتن او باید چه کار کند. سپس، او با تکرار و تمرین همان مراحل، می‌تواند یاد بگیرد که خودش به دستشویی برود.

4. حمایت‌های دیداری برای از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی

برای کودکان، مجموعه‌ای از عکس‌ها یا علائم ساده تصویری را تهیه کنید که مرحله‌های رفتن به توالت را نشان می‌دهند. به این صورت، کودک بهتر می‌تواند ترتیب انجام کارها در توالت رفتن را درک کند.

برای از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی با این روش، شما می‌توانید مراحل رفتن به دستشویی را از شروع تا شستن دست‌ها به صورت تصویرهای ساده یا یک جدول تصویری ترسیم کنید. بعد این جدول یا مجموعه تصاویر را به دیوار توالت بچسبانید و روزانه ۲ تا ۳ بار آن را همراه کودک مرور کنید.

5. با کودک مهربان باشید

اگر فرزندتان نتوانست به شما خبر دهد که نیاز به دستشویی رفتن دارد و لباسش را کثیف کرد، او را سرزنش نکنید و با عصبانیت و تندخویی به او واکنش نشان ندهید. آموزش دستشویی رفتن به کودکان اوتیسمی زمان‌بر است.

بنابراین، با آرامش به او توضیح دهید که دفعه بعد که احساس نیاز به دفع کرد، شما را باخبر کند. هنگام تمیز کردن کودک هم با آرامش با او رفتار کنید و در حدی که درک می‌کند، درباره اهمیت رفتن به توالت و اطلاع دادن به شما با او صحبت کنید.

چالش‌ها و پسرفت‌های آموزش از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی و نحوه برخورد با آنها

در یاد دادن نحوه از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی، طبیعی است که شما به عنوان والدین با چالش‌هایی در این مسیر روبرو شوید و حتی بعضی وقت‌ها کودکتان پسرفت داشته باشد. در نتیجه، ما در این بخش چالش‌های رایج در این مورد و شیوه مناسب برخورد با آنها را به شما توضیح خواهیم داد.

رفتارهای چالش‌برانگیز

ترس از رفتن به توالت، ادرار یا مدفوع کردن در مکان‌های دیگر، بازی کردن با سیفون یا دستمال توالت، مالیدن مدفوع و خودداری از مدفوع کردن چند نمونه از رفتارهای چالش برانگیز کودکان اوتیسمی در زمان دستشویی رفتن هستند. کودکان اوتیسمی ممکن است این رفتارها را به دلیل ترس، درد، ناراحتی یا داشتن مشکل در بیان نیازهای خود ابراز کنند.

اگر دیدید که کودکتان این رفتارها را از خودش نشان می‌دهد، می‌توانید از پزشک، متخصص اطفال، کاردرمانگر، روان‌شناس یا گفتاردرمانگر کمک بگیرید تا با توجه به نیازهای کودک، روش مناسبی برای کاهش این رفتارها و ادامه آموزش توالت را به شما نشان دهد.

حساسیت‌های حسی

یکی از مشکلات از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی این است که او در فضای دستشویی ممکن است نسبت به محرک‌های حسی حساسیت نشان دهد. برای مثال، صدای کشیدن سیفون می‌تواند او را بترساند یا بوی مواد شوینده سرویس بهداشتی برایش آزاردهنده است. در این صورت، شما می‌توانید این اقدامات را انجام دهید:

یبوست

وقتی کودکتان یبوست می‌گیرد، دیگر دلش نمی‌خواهد مدفوع را دفع کند و شما سخت‌تر می‌توانید آموزش استفاده از توالت را به او بدهید.

بنابراین، هر موقع مشاهده کردید که او علائم یبوست را نشان داد (مثل مدفوع سفت و خشک، زور زدن در زمان دفع، شکم درد یا احساس نفخ و پری)، بهتر است برای بررسی علت و روش درمان مناسب با پزشک متخصص اطفال مشورت کنید.

پیشرفت نکردن در روند آموزش

استرس، بیماری، تغییر در برنامه و محیط، حساسیت‌ داشتن به فضای توالت، یبوست و اسهال باعث می‌شود که پروسه از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی پیشرفت نکند. برای حل این مشکل، زمان‌هایی که کودک اغلب لباسش را کثیف می‌کند را یادداشت کنید و کمی قبل از آن مواقع او را به توالت ببرید.

اما اگر این مشکل را در محیط‌های ناآشنا بیشتر می‌بینید، عوامل حسی اذیت‌کننده برای کودک را حذف کنید و محیطی آشنا و آرام را برای کودکتان فراهم کنید.

چگونه راهکارهای آموزش توالت را با نیازهای کودک اوتیسمی خود سازگار کنیم؟

در صورتی که روش از پوشک گرفتن کودک اتیسم را مطابق با نیازهای او تنظیم کنید، هم او سریعتر و آسان‌تر یاد می‌گیرد و هم اینکه شما چالش‌های کمتری در این مورد دارید؛ برای این کار می‌توانید این اقدامات را انجام دهید:

• اگر کودک با تغییرات مشکل دارد، مرحله استفاده از لگن را حذف و آموزش را مستقیماً روی توالت آغاز کنید.
• رفتن به توالت را به یک زمان‌بندی ثابت در برنامه روزانه کودک تبدیل کنید.
• ابتدا کودک را برای مدت کوتاهی روی توالت بنشانید و زمان آن را حداکثر تا ۵ دقیقه افزایش دهید.
• برای توالت فقط از یک واژه مشخص استفاده کنید و همه اعضای خانواده همان واژه را به کار ببرند.
• هنگام آموزش، دستورهای کوتاه و واضحی درباره کاری که کودک باید انجام دهد به او بدهید.
• به کودک یاد دهید چگونه با اشاره و با کلمات نیاز خود به توالت رفتن را اعلام کند.
  

چکار کنیم کودک اوتیسم دستشویی داشتن خود را اعلام کند؟

از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی پروسه می‌تواند کمی دشوار باشد. اما یکی از مهمترین مراحل آن این است که شما به آن به کودکتان یاد دهید که چطور نیاز خود به دستشویی رفتن را به شما اطلاع دهد که می‌توانید آن را با کارهای ساده زیر انجام دهید:

از پوشک گرفتن کودکی که حرف نمی‌زند

گاهی اوقات، کودک اوتیسمی در پروسه آموزش توالت رفتن اصلاً حرف نمی‌زند یا نمی‌تواند صحبت کند. اما این ناتوان بودن در حرف زدن نباید مانعی برای یادگیری او در رفتن به توالت باشد.

برای مثال، اگر فرزند شما بتواند دستورالعمل‌های ساده برای رفتن به توالت را بفهمد، می‌توانید با یک متخصص کودک در این مورد مشورت کنید. همچنین، شما می‌توانید این کارها را انجام دهید:

سوالات متداول در خصوص از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی

در خصوص با از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی، شاید شما این سوالات را داشته باشید:

سن مناسب از پوشک گرفتن کودک اوتیسم کی است؟

در کل، از سه سالگی به بعد باید این کار را بکنید. اما آغاز این فرآیند برای هر کودک متفاوت است. بنابراین، به جای این کار بهتر است که به علائمی که کودک از خود نشان می‌دهد (مثل نشان دادن این که لباسش خیس شده) توجه کنید تا ببینید که او آماده پوشک گرفتن است یا خیر.

چکار کنیم کودک بگوید که دستشویی دارد؟

از کودک بخواهید تا در زمان احساس نیاز به دستشویی، آن را به شما اطلاع دهد. همچنین، هر بار که این کار را انجام داد، او را تشویق کنید یا به او یک جایزه کوچک دهید. اما اگر او نیازش به دفع را اعلام نکرد، او را سرزنش‌ و تنبیه نکنید.

نکات مهم از پوشک گرفتن کودک اوتیسم که باید رعایت شود، چیست؟

برای از پوشک گرفتن کودک اوتیسمی، هر بار که او به خوبی توانست از دستشویی استفاده کند به او جایزه دهید. به این صورت، او تشویق می‌شود که بیشتر این کار انجام دهد. هر بار هم که او شما را مطلع کرد که می‌خواهید به توالت برود، فوراٌ او را به دستشویی ببرید.

بعد از گذشت نیم ساعت هم یادآوری کنید که به دستشویی برود؛ در طول این پروسه صبر و آرامش خودتان را حفظ کنید و با کودک به تندی برخورد نکنید و به او سرکوفت نزنید.

منبع: raisingchildren

دوره سال های طلایی